Quy định cởi mở hơn trong lĩnh vực nhà ở, kinh doanh bất động sản

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 54/2026/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung nhiều quy định trong lĩnh vực nhà ở, kinh doanh bất động sản. Nghị định có hiệu lực từ ngày 9/2, với hàng loạt điểm mới theo hướng mở rộng điều kiện thụ hưởng, đơn giản hóa thủ tục và tăng minh bạch.

Mở rộng điều kiện: “Chưa có nhà” được hiểu linh hoạt hơn

Một thay đổi đáng chú ý là cách xác định điều kiện về nhà ở:

  • Không chỉ căn cứ vào việc không đứng tên sở hữu nhà.

  • Bao gồm cả trường hợp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không có thông tin về nhà ở.

  • Áp dụng cho cả người đăng ký và vợ/chồng (nếu có) tại địa phương có dự án.

Đáng chú ý, điều kiện nhà ở không còn phụ thuộc vào thời điểm nộp hồ sơ, giúp tháo gỡ vướng mắc cho nhiều trường hợp thực tế chưa có nhà nhưng khó chứng minh.

Thời hạn xác nhận của cơ quan có thẩm quyền: tối đa 7 ngày kể từ khi nhận đề nghị.

tctdvn-quy-dinh-coi-mo-hon-trong-linh-vuc-nha-o-kinh-doanh-bat-dong-san-1770795068.png
Theo quy định mới, người thuê nhà ở xã hội có thể được mua nhà trước thời hạn 10 năm. Ảnh minh họa

Thu nhập: Người dân tự kê khai, cơ quan công an hậu kiểm

Với trường hợp không có hợp đồng lao động:

  • Người dân tự kê khai và cam kết về thu nhập bình quân.

  • Công an cấp xã nơi cư trú xác nhận thông tin.

  • Cơ quan chức năng có thể hậu kiểm nếu cần.

Cách làm này giúp giảm bớt thủ tục hành chính nhưng tăng trách nhiệm pháp lý của người đăng ký.

Người thuê có thể mua nhà trước 10 năm

Theo Điều 38 Nghị định 54:

  • Chủ đầu tư được ưu tiên bán nhà cho người đang thuê nếu đủ điều kiện.

  • Người thuê có thể mua nhà trước thời hạn 10 năm, thay vì phải chờ đủ thời gian thuê như trước.

Nếu không bán cho người thuê, chủ đầu tư được phép bán lại quỹ nhà này cho Quỹ nhà ở quốc gia theo quy định.

Cách tính giá bán minh bạch hơn

Giá bán được xác định dựa trên:

  • Giá bán nhà ở xã hội đã được thẩm định tại thời điểm tính giá thuê.

  • Cộng lãi vay bình quân của các ngân hàng thương mại cổ phần nhà nước theo thời gian thuê.

  • Trừ đi phần khấu hao tương ứng với thời gian đã thuê.

Cách tính này giúp:

  • Người thuê không phải mua lại theo giá thị trường mới.

  • Chủ đầu tư vẫn đảm bảo thu hồi vốn hợp lý.

  • Hạn chế tranh chấp phát sinh.

Quy trình bán – cho thuê minh bạch hơn

Với dự án không sử dụng vốn đầu tư công:

  • Chủ đầu tư phải công khai đầy đủ thông tin dự án.

  • Hồ sơ được tiếp nhận đa dạng hình thức.

  • Nếu số lượng đăng ký vượt chỉ tiêu, tổ chức bốc thăm công khai.

  • Thứ tự ưu tiên thực hiện theo Luật Nhà ở.

Tác động dự kiến

Theo đánh giá của giới chuyên gia, các điều chỉnh mới có thể:

  • Tăng khả năng tiếp cận nhà ở cho người thu nhập thấp.

  • Giảm áp lực chứng minh thủ tục hành chính.

  • Tạo tâm lý ổn định cho người đang thuê nhà ở xã hội.

  • Góp phần tăng nguồn cung và minh bạch thị trường.

Nếu triển khai đồng bộ và kiểm soát chặt chẽ khâu xét duyệt, Nghị định 54 được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển thực chất trong chính sách an cư cho người thu nhập thấp, thay vì chỉ dừng ở ưu đãi trên giấy tờ.