Matcha gây sốt toàn cầu, Nhật Bản xuất khẩu kỷ lục nhưng Trung Quốc lại chiếm ưu thế nguồn cung

Matcha đang trở thành thức uống được săn đón trên toàn thế giới, giúp xuất khẩu trà xanh Nhật Bản tăng mạnh. Thế nhưng, phía sau cơn sốt này là nghịch lý: Nhu cầu càng lớn, ngành trà Nhật càng đối mặt nguy cơ thiếu nguồn cung và mất thị phần phổ thông vào tay đối thủ.
tctdvn-matcha-gay-sot-toan-cau-nhat-ban-xuat-khau-ky-luc-nhung-trung-quoc-lai-chiem-uu-the-nguon-cung-1792037724.png
Ảnh minh hoạ

📈 Xuất khẩu tăng gấp 3 lần, matcha Nhật Bản được săn đón

Trong năm qua, Nhật Bản xuất khẩu khoảng 12.600 tấn trà xanh, gấp 3 lần so với một thập niên trước.

Nhu cầu matcha tăng mạnh khiến các vùng trồng trà chuyển hướng sản xuất. Đáng chú ý, Kagoshima đã vượt Kyoto và Shizuoka, trở thành địa phương sản xuất trà lớn nhất Nhật Bản vào năm 2024.

Hiện khu vực này cung ứng khoảng 40% sản lượng lá tencha, nguyên liệu để sản xuất matcha.

📉 Xuất khẩu bùng nổ nhưng ngành trà nội địa lại thu hẹp

Trái ngược với sức hút quốc tế, nhu cầu trà lá truyền thống tại Nhật Bản đang suy giảm.

Lượng sencha tiêu thụ bình quân đầu người giảm từ 527 gram năm 1970 xuống chỉ 233 gram năm 2024.

Đáng lo hơn, diện tích trồng trà của Nhật Bản đã giảm 31% trong giai đoạn 2005–2025.

Nguyên nhân đến từ dân số già hóa, thiếu lao động và ngày càng ít người trẻ tiếp nối nghề trồng trà.

🌱 Vì sao không thể tăng sản lượng matcha ngay lập tức?

Để sản xuất matcha chất lượng cao, người trồng phải che nắng cây trà khoảng 20–30 ngày trước thu hoạch nhằm tạo ra lá tencha có đặc tính phù hợp.

Quá trình này đòi hỏi đầu tư giàn che, máy móc chế biến và thiết bị nghiền chuyên dụng.

Nhiều nông dân còn e ngại bỏ vốn lớn để chuyển đổi sản xuất nếu cơn sốt matcha chỉ kéo dài trong ngắn hạn.

🇨🇳 Trung Quốc chiếm khoảng 70% nguồn cung matcha toàn cầu

Theo số liệu được bài viết dẫn lại, Trung Quốc hiện cung cấp khoảng 70% lượng matcha toàn cầu nhờ lợi thế diện tích canh tác lớn và chi phí sản xuất thấp.

Khi giá matcha Nhật Bản tăng cao, các chuỗi đồ uống, nhà sản xuất bánh kẹo và mỹ phẩm có xu hướng tìm kiếm nguồn nguyên liệu thay thế.

Điều này khiến thị trường phân hóa rõ rệt giữa matcha phổ thông giá cạnh tranh và matcha cao cấp có xuất xứ Nhật Bản.

💰 Nhật Bản chuyển hướng sang matcha cao cấp

Thay vì chạy đua sản lượng, ngành trà Nhật Bản đang hướng đến phân khúc đặc sản, nhấn mạnh chất lượng, nguồn gốc vùng trồng và kỹ thuật chế biến.

Tương tự cà phê đặc sản, người mua ngày càng quan tâm đến giống trà, mùa thu hoạch, thời gian che nắng và phương pháp nghiền, thay vì chỉ lựa chọn dựa trên giá bán.