💳 Thẻ tín dụng: Từ tiện ích quốc dân đến “miếng mồi” của tội phạm công nghệ
Theo báo cáo của FiinGroup, đến cuối 2024:
-
Việt Nam có khoảng 138 triệu thẻ ngân hàng đang lưu hành
-
Thẻ ghi nợ chiếm đa số nhưng tăng trưởng đã chậm lại
-
Thẻ tín dụng bứt phá mạnh, tăng trưởng gần 20%/năm, đạt hơn 11 triệu thẻ
-
Đáng chú ý: hơn 50% giá trị giao dịch thẻ tại Việt Nam đến từ thẻ tín dụng
Hiện thẻ tín dụng đã được chấp nhận tại 300.000+ điểm thanh toán, rút tiền ở 20.000+ ATM trên toàn quốc. Không lạ khi các ngân hàng đổ xô vào cuộc đua phát hành.
📊 Nhiều nhà băng đã vượt mốc 1 triệu thẻ tín dụng như VPBank, Techcombank, Sacombank, VIB…
Thậm chí, doanh số giao dịch thẻ tín dụng vượt 100.000 tỷ đồng/năm ở một số ngân hàng. 💸
🚨 Chi tiêu tăng – gian lận cũng tăng
Vấn đề là: càng nhiều người dùng thẻ tín dụng, kẻ gian càng có đất diễn.
Theo bà Nguyễn Thị Bá Linh, Giám đốc Quản lý Rủi ro của Visa tại Việt Nam & Lào:
-
Gian lận đang dịch chuyển từ ăn cắp thẻ sang lừa người dùng tự cung cấp thông tin
-
Đánh vào sự tin tưởng + tâm lý gấp gáp (giả mạo ngân hàng, sàn TMĐT, hoàn tiền, khóa thẻ…)
📌 Năm 2024, gian lận “không có sự hiện diện của thẻ” (Card-not-present) như giao dịch online chiếm tỷ trọng thiệt hại lớn nhất, chủ yếu do:
-
Phishing (lừa link giả)
-
Giả mạo danh tính
-
Phần mềm độc hại tấn công kênh số
Dù vậy, một điểm tích cực là tỷ lệ gian lận thẻ tại Việt Nam vẫn thấp hơn mức trung bình Đông Nam Á, nhờ đầu tư mạnh vào:
-
Trí tuệ nhân tạo (AI)
-
Phân tích hành vi
-
Xác thực đa yếu tố (MFA)
🏦 Ngân hàng: Nạn nhân lớn của gian lận thẻ
Không chỉ khách hàng, ngân hàng cũng “lãnh đủ”:
-
Gian lận từ chính chủ thẻ (lạm dụng ưu đãi, hoàn tiền, khuyến mãi)
-
Tài khoản ảo, bot săn thưởng
-
Đơn vị trung gian thanh toán trái phép, rửa tiền, né kiểm soát
Hệ quả:
❌ Thiệt hại tài chính trực tiếp
❌ Tốn chi phí xử lý tranh chấp – bồi thường
❌ Rủi ro uy tín, mất niềm tin người dùng, bị siết giám sát
🛡️ Visa và cuộc chiến công nghệ chống gian lận
Để đối phó, Visa đang triển khai hàng loạt giải pháp:
-
AI & machine learning phân tích hàng tỷ giao dịch theo thời gian thực
-
Phát hiện hành vi chi tiêu bất thường
-
Đẩy mạnh xác thực đa yếu tố (MFA) cho giao dịch online & mobile banking
Theo Visa, tại Việt Nam:
✅ AI giúp giảm rõ rệt tỷ lệ gian lận dù thanh toán số tăng mạnh
✅ Phân tích hành vi giúp ngân hàng phản ứng sớm với rủi ro
✅ MFA tăng lớp bảo vệ cho người tiêu dùng TMĐT
🔔 Thông điệp cuối cùng
Thẻ tín dụng vẫn là công cụ tài chính hiện đại và tiện lợi. Nhưng trong kỷ nguyên số, người dùng – ngân hàng – tổ chức thanh toán phải cùng nâng cấp “lá chắn”:
👉 Cẩn trọng với link lạ
👉 Không cung cấp OTP, thông tin thẻ
👉 Ngân hàng siết kiểm soát – công nghệ đi trước tội phạm
💬 Còn bạn, đã từng gặp tình huống gian lận thẻ tín dụng chưa?
