Lãi suất thẻ tín dụng leo thang
Những tháng cuối năm, hàng loạt ngân hàng điều chỉnh tăng lãi suất thẻ tín dụng. Vietcombank nâng lãi suất các hạng thẻ từ 15–18%/năm lên 18–22%/năm. BIDV và VietinBank cũng đưa lãi suất nhiều loại thẻ lên khoảng 22%/năm.
Ở khối ngân hàng thương mại cổ phần, mức lãi còn cao hơn. OCB áp dụng lãi suất tối đa tới 37%/năm, Techcombank lên tới 38,8%/năm. Trước đó, VPBank từng công bố mức lãi suất thẻ tín dụng cao nhất gần 48%/năm.
Đáng chú ý, mức lãi suất này chỉ phát sinh khi chủ thẻ không thanh toán đầy đủ dư nợ đúng hạn hoặc thực hiện rút tiền mặt. Nếu thanh toán toàn bộ trước ngày đến hạn, phần lớn ngân hàng vẫn áp dụng cơ chế miễn lãi. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít người dùng đã đánh giá thấp rủi ro này.
“Quẹt – trả tối thiểu – dồn nợ”: Vòng xoáy nguy hiểm
Mùa cao điểm mua sắm cuối năm, cùng các chương trình ưu đãi, hoàn tiền, trả góp 0%, khiến thẻ tín dụng trở thành công cụ chi tiêu phổ biến, đặc biệt với người trẻ. Tuy nhiên, việc trả nợ tối thiểu trong nhiều kỳ liên tiếp đang đẩy nhiều người vào vòng xoáy nợ khó thoát.
Theo chuyên gia tài chính – ngân hàng Nguyễn Quang Huy (Đại học Nguyễn Trãi), thẻ tín dụng là loại hình tín dụng không có tài sản bảo đảm, rủi ro cao, nên luôn chịu mức lãi suất cao nhất. Khi chi phí vốn tăng và nợ xấu tiêu dùng có dấu hiệu nhích lên, ngân hàng buộc phải điều chỉnh lãi suất để bù đắp rủi ro.
Nguy hiểm ở chỗ, nhiều người hiểu sai về “mức thanh toán tối thiểu”, coi đó là ngưỡng an toàn. Thực tế, chỉ cần không trả đủ, toàn bộ dư nợ có thể bị tính lãi từ ngày phát sinh giao dịch. Lãi cộng dồn theo ngày khiến khoản nợ phình to rất nhanh, thậm chí vượt xa số tiền chi tiêu ban đầu chỉ sau vài tháng.
Thiếu hiểu biết là mấu chốt của “bẫy nợ”
Theo ông Huy, “bẫy nợ” hình thành khi người dùng thiếu kiến thức tài chính, chịu áp lực chi tiêu hoặc tin tưởng quá mức vào các lời mời chào mở thẻ. Nhiều chương trình marketing tập trung vào ưu đãi trước mắt nhưng ít nhấn mạnh các điều khoản quan trọng như: cách tính lãi, phí rút tiền mặt, phí phạt trả chậm hay điều kiện mất ưu đãi.
Khi sử dụng thẻ, người dùng cần tuân thủ kỷ luật tài chính: ưu tiên thanh toán toàn bộ dư nợ sao kê, hạn chế tối đa trả mức tối thiểu nhiều kỳ liên tiếp, tuyệt đối tránh rút tiền mặt từ thẻ tín dụng. Đồng thời, cần theo dõi sao kê thường xuyên, kiểm soát các khoản chi nhỏ nhưng lặp lại và rà soát giao dịch bất thường.
Những dấu hiệu cảnh báo sớm gồm: phải trả tối thiểu nhiều tháng liền, dùng thẻ này để trả cho thẻ khác, gia tăng rút tiền mặt, chi tiêu vượt 30–40% hạn mức mỗi tháng hoặc cảm thấy áp lực trước kỳ sao kê. Khi xuất hiện các tín hiệu này, người dùng cần nhanh chóng siết chi tiêu, dừng mở thêm thẻ và cân nhắc tái cơ cấu nợ với lãi suất thấp hơn.
“Thẻ tín dụng không phải là rủi ro. Rủi ro lớn nhất nằm ở việc sử dụng thẻ mà không hiểu rõ bản chất chi phí và nghĩa vụ tài chính đi kèm”, ông Huy nhấn mạnh.