Ngành gạo 2026: “Thay máu” hay… rút lui?

Bước sang 2026, ngành gạo Việt Nam rơi vào một nghịch lý khá đau đầu: vẫn là trụ cột xuất khẩu nông sản, nhưng loạt doanh nghiệp đầu ngành thì lao đao vì tài chính, nhân sự và niềm tin thị trường.

Những gì đang diễn ra giống một cuộc “đại sàng lọc” khốc liệt hơn bao giờ hết.

tctdvn-nganh-gao-2026-thay-mau-hay-rut-lui1-1772434277.png
Tổng Giám đốc Bùi Lê Quốc Bảo (trái) gửi hoa chúc mừng ông Nguyễn Hoàng Nam trúng cử vào HĐQT TCO tại ĐHĐCĐ bất thường năm 2024

TCO: Nói về “bản lĩnh” xong… bán sạch cổ phiếu

Cú sốc lớn nhất gọi tên TCO Holdings (TCO).

Chỉ trong vài ngày đầu tháng 2:

  • Ông Bùi Lê Quốc Bảo – Tổng Giám đốc – bán toàn bộ hơn 6,3 triệu cổ phiếu, tương đương hơn 20% vốn.

  • Ông Nguyễn Hoàng Nam – Chủ tịch HĐQT – cũng đăng ký thoái sạch hơn 17% vốn.

Sau đó? Cả hai đồng loạt từ nhiệm với lý do “nguyện vọng cá nhân”.

Trong khi đó, tình hình kinh doanh của TCO gần như “rơi tự do”:

  • Doanh thu quý 1 niên độ 2026: giảm 97%.

  • Lãi ròng: còn 172 triệu đồng, giảm 96%.

  • Cổ phiếu mất 17% trong 1 năm, lùi sát mệnh giá.

Đáng nói là trước đó tại ĐHĐCĐ 2025, phát biểu “ai không thích nghi sẽ bị đào thải” từng được nhấn mạnh như một tuyên ngôn. Nhưng thị trường thì nhìn vào hành động nhiều hơn lời nói.

Angimex: Bán tài sản để sống sót

Tại Angimex (AGM), bức tranh còn ảm đạm hơn.

  • 4 năm thua lỗ liên tiếp

  • Vốn chủ sở hữu âm hơn 365 tỷ

  • Phải bán 15% cổ phần tại CTCP Lương thực Angimex để xoay dòng tiền

Khoản đầu tư này đã phải trích lập dự phòng hơn 30 tỷ – tức mất hơn nửa giá trị.

Dù HĐQT mới lên thay cuối 2025, nhưng nợ xấu và chậm công bố BCTC vẫn là “cục đá” chưa thể dỡ.

tctdvn-nganh-gao-2026-thay-mau-hay-rut-lui2-1772434277.jpg
Ông Trần Khánh Dư, tân Tổng Giám đốc LTG - Ảnh: Fanpage Lộc Trời

Lộc Trời: Bắt tay để giữ nhịp

Khác với AGM, Tập đoàn Lộc Trời (LTG) chọn con đường liên minh.

Cuối 2025, doanh nghiệp bắt tay với TTC AgriS (SBT) để củng cố chuỗi giá trị lúa gạo.

Dưới thời tân CEO Trần Khánh Dư, Lộc Trời công bố lộ trình tái cấu trúc 3 giai đoạn.

Nhưng thực tế thì:

  • Chậm BCTC suốt 2 năm

  • Tiếp tục xin gia hạn BCTC quý 4/2025

  • Các vấn đề quản trị tài sản chưa giải quyết xong

Nói cách khác: có kế hoạch, nhưng đường phục hồi vẫn đầy chông gai.

tctdvn-nganh-gao-2026-thay-mau-hay-rut-lui3-1772434277.JPG
Cổ phiếu AFX trượt dài từ khi chuyển sang HOSE

Afiex: Kinh doanh tăng, cổ phiếu lại giảm

Afiex (AFX) lại là câu chuyện “ngược dòng”.

  • Doanh thu 2025: tăng 37%

  • Lãi ròng: tăng 69%

  • Vượt xa kế hoạch nhờ đẩy mạnh xuất khẩu

Nhưng sau khi chuyển sàn lên HOSE và đạt đỉnh 13.750 đồng/cp, cổ phiếu lại giảm gần 22%.

Thị trường rõ ràng đang thận trọng hơn rất nhiều với nhóm gạo.

Foodcosa & Vinafood 2: Bài toán sở hữu và nhân sự

Tại Foodcosa (FCS):

  • Thiếu vốn lưu động

  • 3 cổ đông lớn nắm 98,7% vốn

  • Không còn đủ điều kiện công ty đại chúng

Nhân sự cấp cao cũng biến động.

Còn tại Vinafood 2 (VSF):

  • Tổng Giám đốc rời ghế chưa đầy 2 năm

  • Phó TGĐ được giao phụ trách điều hành tạm thời

  • HĐQT miễn nhiệm nhân sự ngay đầu 2026

Những biến động liên tiếp cho thấy “ông lớn” cũng không miễn nhiễm trước áp lực.

Điểm sáng mới: A An và hệ sinh thái Siba

Trong khi nhiều “cựu vương” chật vật, Lương thực A An (AAN) nổi lên như một mảnh ghép mới.

Ngày 25/02/2026, HOSE tiếp nhận hồ sơ niêm yết 65 triệu cổ phiếu AAN.

A An thuộc hệ sinh thái Siba Holdings, cùng với:

  • BAF Việt Nam

  • Siba Group

Với 3 nhà máy và khoảng 70.000 điểm bán, A An đang xây dựng chuỗi giá trị khép kín, hướng đến quản trị hiện đại và minh bạch hơn.

Việc tách khỏi mảng cũ để niêm yết độc lập cho thấy tham vọng dài hạn của ban lãnh đạo trong việc “chơi cuộc chơi mới”.

Ngành gạo đang bước vào chu kỳ đào thải

Nhìn tổng thể:

  • TCO: lãnh đạo thoái sạch vốn

  • Angimex: bán tài sản cứu dòng tiền

  • Lộc Trời: liên minh để tái cấu trúc

  • Foodcosa, Vinafood 2: xáo trộn nhân sự

  • A An: tân binh tham vọng

Chưa bao giờ trong hơn 10 năm qua, ngành gạo lại chứng kiến một làn sóng “thay máu” dồn dập như vậy.

Giờ đây, câu chuyện không còn là sản lượng xuất khẩu bao nhiêu triệu tấn.

Mà là:

  • Ai đủ minh bạch tài chính?

  • Ai quản trị tốt?

  • Ai kiểm soát được dòng tiền và nợ?

Vì trong chu kỳ mới, quản trị và kỷ luật tài chính sẽ quyết định ai còn đứng lại sau cơn bão.

Và rất có thể, thị trường vẫn chưa chứng kiến hết những cuộc rút lui phía trước.