🎯 Mua theo cảm tính, tin vào lời giới thiệu hơn kiểm chứng
Chỉ cần vài từ khóa trên Shopee, TikTok Shop hay Facebook Marketplace, hàng trăm sản phẩm TPCN hiện ra với bao bì bắt mắt, tên gọi mang hơi hướng Mỹ – Nhật – Hàn, dù thực tế được sản xuất tại các nhà máy OEM trong nước. Không ít sản phẩm được quảng bá là “hàng nhập khẩu”, “công nghệ châu Âu”, dễ khiến người tiêu dùng lầm tưởng về nguồn gốc và chất lượng.
Livestream bán hàng càng làm nhiễu loạn thông tin khi người dẫn mặc áo blouse, xưng “chuyên gia dinh dưỡng”, liên tục cam kết “hiệu quả sau 7 ngày”, “giảm đau tức thì”, “tăng đề kháng nhanh”. Trong dòng chảy thông tin dồn dập, người xem gần như không có thời gian để kiểm chứng.
👵 Nhiều người lớn tuổi trở thành nhóm dễ bị tác động nhất, khi quảng cáo đánh trúng tâm lý muốn cải thiện sức khỏe nhanh, giá vừa túi tiền và niềm tin vào hình ảnh “bác sĩ” trên màn hình.
⚠️ Ba “cái bẫy” phổ biến của TPCN trên mạng
1️⃣ Bẫy quảng cáo lạm dụng công dụng
Sản phẩm bổ sung vi chất nhưng được thổi phồng như thuốc điều trị: từ giảm cân, làm đẹp da, xương khớp đến sinh lý. Nhiều vụ việc từng bị xử lý cho thấy ranh giới giữa quảng cáo và lừa dối đang bị cố tình xóa nhòa.
2️⃣ Bẫy niềm tin vào KOL, người dẫn livestream
KOL dễ dàng “hóa thân” thành chuyên gia, kể câu chuyện trải nghiệm theo kịch bản, tạo cảm giác gần gũi và đáng tin dù không có cơ sở khoa học.
3️⃣ Bẫy hàng xách tay, đánh giá ảo
Sản phẩm không nhãn phụ, không đơn vị chịu trách nhiệm tại Việt Nam vẫn được rao bán công khai. Cùng lúc, đánh giá 5 sao, đơn hàng “khủng” do thuật toán tạo ra khiến người mua khó nhận diện gian hàng uy tín.
📉 Gần đây, sự xuất hiện của các tài khoản “bóc phốt” quảng cáo lố cho thấy người tiêu dùng đã bắt đầu phản ứng, nhưng mức độ cảnh giác vẫn chưa đồng đều.
✅ Làm sao để trở thành người tiêu dùng thông minh?
Theo Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), TPCN hợp pháp bắt buộc phải có Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố, được công khai để người dân tra cứu. Nhãn sản phẩm cần đầy đủ tiếng Việt, ghi rõ đơn vị chịu trách nhiệm, thành phần, đối tượng sử dụng và dòng cảnh báo “Sản phẩm này không phải là thuốc…”.
🩺 BSCKII Đào Trọng Thành (Bệnh viện Bạch Mai) nhấn mạnh: TPCN chỉ có vai trò hỗ trợ, không chữa bệnh. Việc tin theo quảng cáo, đặc biệt là “chuyên gia tự xưng”, có thể khiến người bệnh bỏ điều trị chính thống, dẫn tới biến chứng nguy hiểm.
Ở góc độ thị trường, PGS.TS Trần Đáng – Chủ tịch Hiệp hội Thực phẩm chức năng Việt Nam – cảnh báo phần lớn quảng cáo TPCN trên mạng là quảng cáo trá hình, dễ gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng.
📌 Với các nhóm sản phẩm nhạy cảm như giảm cân, sinh lý, trẻ em hay người có bệnh nền, người mua càng cần thận trọng, coi TPCN là hỗ trợ chứ không phải “phép màu”.
🔍 Thị trường chỉ sạch khi người mua đủ tỉnh táo
Cơ quan quản lý có thể siết quảng cáo, nền tảng TMĐT có thể tăng kiểm duyệt, nhưng người tiêu dùng vẫn là “chốt chặn” cuối cùng. Sự tỉnh táo khi mua TPCN không chỉ bảo vệ sức khỏe và túi tiền cá nhân, mà còn tạo áp lực buộc doanh nghiệp phải minh bạch hơn, góp phần làm sạch thị trường.
