🌱 Vướng mắc cơ chế FIT gây tranh chấp
Theo các hiệp hội, khoảng 12 GW điện gió và điện mặt trời từng được hưởng cơ chế giá FIT đang phát sinh tranh chấp do chưa có văn bản chấp thuận nghiệm thu (CCA) tại thời điểm công nhận vận hành thương mại (COD). Hệ quả là nhiều dự án bị chậm thanh toán hoặc chỉ được thanh toán một phần theo hợp đồng mua bán điện đã ký với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).
💸 Doanh nghiệp đối mặt áp lực tài chính lớn
Việc dòng tiền bị gián đoạn khiến nhiều nhà đầu tư phải điều chỉnh báo cáo tài chính, đánh giá lại tài sản và đối mặt nguy cơ suy giảm lợi nhuận. Với các doanh nghiệp niêm yết, điều này có thể kéo theo áp lực lên giá cổ phiếu, xếp hạng tín nhiệm và các cam kết nợ vay.
🏦 Nguy cơ rủi ro tín dụng và chi phí vốn tăng
Nếu tình trạng chậm thanh toán kéo dài, các tổ chức tài chính có thể đánh giá đây là dấu hiệu suy yếu về năng lực tín dụng. Điều này có thể dẫn đến việc hạ bậc tín nhiệm, chi phí vốn tăng và điều kiện vay vốn bị siết chặt.
⚖ Khả năng khởi kiện quốc tế
Các hiệp hội doanh nghiệp cảnh báo rằng nếu nghĩa vụ thanh toán không được giải quyết thỏa đáng, nhà đầu tư hoàn toàn có thể khởi kiện ra các cơ quan tài phán quốc tế hoặc tại Việt Nam để bảo vệ quyền lợi.
📉 EVN đang áp dụng cơ chế thanh toán tạm thời
Trước các vướng mắc hiện nay, EVN đã áp dụng đơn giá tạm tính thấp hơn đối với một số dự án, thậm chí chỉ thanh toán chi phí vận hành và bảo dưỡng (O&M) với các dự án chưa hoàn tất nghiệm thu. Tuy nhiên, phương án này đang vấp phải phản ứng từ phía nhà đầu tư.
📜 Tranh cãi về việc hồi tố quy định
Theo các doanh nghiệp, tại thời điểm được công nhận vận hành thương mại, quy định pháp luật chưa yêu cầu văn bản chấp thuận nghiệm thu là điều kiện bắt buộc. Việc áp dụng điều kiện này về sau bị cho là mang tính hồi tố, gây thiệt hại tài chính và làm giảm tính ổn định của chính sách.
🌍 Bài toán niềm tin của nhà đầu tư quốc tế
Trong bối cảnh Việt Nam cần huy động hàng trăm tỷ USD cho chuyển dịch năng lượng theo Quy hoạch Điện VIII, việc xử lý dứt điểm các vướng mắc liên quan đến cơ chế FIT được xem là yếu tố then chốt để duy trì niềm tin của nhà đầu tư quốc tế và đảm bảo dòng vốn cho các dự án năng lượng xanh trong tương lai.
