📌 Khoản vay bằng vàng trở thành “quả bom tài chính”
Công ty Cổ phần Kinh doanh Thủy hải sản Sài Gòn (APT) hiện đang trở thành một trong những trường hợp đặc biệt nhất trên thị trường tài chính Việt Nam khi gánh khoản nợ vay bằng vàng kéo dài suốt gần hai thập kỷ.
Câu chuyện bắt đầu từ năm 2009, khi APT ký hợp đồng vay vốn tại Ngân hàng Phương Nam (nay đã sáp nhập vào Sacombank) để bổ sung vốn lưu động cho hoạt động kinh doanh.
Khoản vay gồm:
✔️ Tiền mặt
✔️ 5.833 lượng vàng SJC
Thời điểm đó, giá vàng chỉ quanh 17,7 triệu đồng/lượng, nên tổng nghĩa vụ quy đổi ban đầu khoảng hơn 103 tỷ đồng.
⚠️ Nhưng điều không ai ngờ là:
Khoản vay bằng hiện vật này kéo dài suốt 17 năm và chưa thể tất toán.
Đến cuối năm 2025, khi giá vàng SJC được niêm yết ở mức 152,8 triệu đồng/lượng, riêng phần dư nợ gốc bằng vàng đã bị đội lên tới 891 tỷ đồng.
📈 Chỉ riêng trong năm 2025, khoản nợ tăng thêm khoảng 500 tỷ đồng vì giá vàng tăng mạnh.
🔥 Làm ăn có lãi nhưng vẫn lỗ hơn 1.100 tỷ vì… vàng
Điều đáng nói là hoạt động kinh doanh cốt lõi của APT thực tế đã có cải thiện.
📊 Năm 2025:
✔️ Doanh thu đạt 265 tỷ đồng, tăng gần 6%
✔️ Lợi nhuận trước thuế từ hoạt động kinh doanh thuần đạt 13,3 tỷ đồng, tăng hơn 100%
Tuy nhiên, tất cả gần như bị “xóa sạch” bởi cú sốc đánh giá lại khoản vay vàng cuối kỳ.
Do giá vàng tăng quá mạnh, APT phải ghi nhận:
💣 Lỗ chênh lệch đánh giá khoản vay lên tới 1.056 tỷ đồng
Khoản này chiếm hơn 90% tổng chi phí tài chính của doanh nghiệp.
Kết quả:
📉 APT lỗ ròng kỷ lục 1.153 tỷ đồng chỉ trong năm 2025
📉 Lỗ lũy kế bị kéo lên 2.708 tỷ đồng
⚠️ Âm vốn hơn 2.600 tỷ, nguy cơ hủy tư cách công ty đại chúng
Tình trạng tài chính hiện tại của APT đang ở mức cực kỳ nguy hiểm.
Tính đến cuối năm 2025:
📌 Vốn chủ sở hữu âm tới 2.619 tỷ đồng
📌 Trong khi vốn điều lệ thực góp chỉ 88 tỷ đồng
Tổng nợ phải trả đã tăng lên:
💥 2.814 tỷ đồng
💥 Cao gấp 32 lần vốn điều lệ
Riêng nợ quá hạn tại ngân hàng lên tới:
✔️ 994 tỷ đồng nợ gốc
✔️ 1.755 tỷ đồng lãi vay tạm tính
Tổng cộng:
⚠️ 2.749 tỷ đồng nghĩa vụ quá hạn
Tại ĐHĐCĐ thường niên tháng 4/2026, APT đã chính thức thông qua lộ trình rà soát để hủy tư cách công ty đại chúng vào năm 2027 nếu không thể xử lý được tình trạng âm vốn.
📌 Theo quy định mới từ năm 2026:
Doanh nghiệp đại chúng phải duy trì vốn chủ sở hữu dương tối thiểu 30 tỷ đồng.
⚖️ Đối mặt kiện tụng và nguy cơ phát mại tài sản
Không chỉ chịu áp lực từ khoản vay vàng, APT hiện còn đối mặt với hàng loạt vấn đề pháp lý.
📌 Sacombank đang khởi kiện để phát mại tài sản bảo đảm.
📌 Tổng công ty Thương mại Sài Gòn (Satra) – cổ đông lớn của APT – cũng đang kiện đòi khoản lãi 24,7 tỷ đồng.
Trong bối cảnh đó, ban lãnh đạo APT thừa nhận:
⚠️ Công ty gần như không còn khả năng tự xử lý các khoản nợ quá hạn.
Phương án duy nhất hiện nay là:
👉 Phối hợp với ngân hàng tìm đối tác mua lại nợ để tái cơ cấu dòng vốn.
📉 Một bài học cực đắt giá về vay nợ bằng vàng
Câu chuyện của APT đang trở thành ví dụ điển hình cho rủi ro khổng lồ của việc vay nợ bằng vàng trong quá khứ.
Khi giá vàng tăng hàng chục lần sau gần 20 năm, khoản nợ không còn phản ánh bản chất hoạt động kinh doanh mà trở thành “quả cầu tuyết tài chính” không thể kiểm soát.
Trong khi hoạt động kinh doanh cốt lõi vẫn có lãi, doanh nghiệp lại bị nhấn chìm bởi biến động của một loại tài sản đặc biệt mà họ từng chọn để đi vay.
