Đề xuất giảm thuế nhập khẩu xăng dầu về 0% để ứng phó căng thẳng Trung Đông

Trước nguy cơ nguồn cung năng lượng toàn cầu bị gián đoạn do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, Bộ Tài chính Việt Nam đang đề xuất giảm mạnh thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với nhiều mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào.

Theo hồ sơ gửi thẩm định tới Bộ Tư pháp Việt Nam, nếu xung đột tại Trung Đông kéo dài, thị trường năng lượng thế giới có thể đối mặt với nguy cơ khan hiếm nguồn cung và giá nhiên liệu tăng mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động nhập khẩu xăng dầu của Việt Nam.

tctdvn-de-xuat-giam-thue-nhap-khau-xang-dau-ve-0-de-ung-pho-cang-thang-trung-dong-1773028063.jpg
Nhân viên tại một cây xăng đổ nhiên liệu cho khách, ngày 7/3. Ảnh: Giang Huy

Thuế nhập khẩu nhiều mặt hàng xăng dầu dự kiến về 0%

Trong dự thảo nghị định sửa đổi biểu thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN), Bộ Tài chính đề xuất giảm thuế về 0% đối với nhiều mặt hàng năng lượng quan trọng.

Cụ thể:

  • Thuế nhập khẩu xăng động cơ không pha chì (như RON 95) giảm từ 10% xuống 0%

  • Thuế dầu diesel và nhiên liệu bay giảm từ 7% xuống 0%

Ngoài ra, một số nguyên liệu đầu vào của ngành lọc hóa dầu cũng được đề xuất giảm thuế về 0%, gồm:

  • naphtha

  • reformate

  • condensate

  • các nguyên liệu pha chế xăng

Theo tính toán của Bộ Tài chính, nếu áp dụng mức thuế mới theo kim ngạch nhập khẩu năm 2025, ngân sách nhà nước có thể giảm thu khoảng 1.024 tỷ đồng.

Dự kiến nghị định sẽ có hiệu lực từ ngày ký đến hết ngày 30/4, sau đó có thể gia hạn nếu tình hình thị trường năng lượng vẫn còn biến động.

Căng thẳng Trung Đông làm rung chuyển thị trường dầu mỏ

Theo Bộ Tài chính, xung đột giữa United States, Israel và Iran đang tác động mạnh đến thị trường năng lượng toàn cầu.

Một yếu tố đặc biệt quan trọng là nguy cơ phong tỏa Eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ chiến lược của thế giới.

Eo biển này là “yết hầu” của ngành dầu khí toàn cầu khi:

  • khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày đi qua tuyến đường này

  • nhiều nhà máy lọc dầu tại châu Á phụ thuộc nguồn dầu từ Trung Đông

Nếu tuyến vận chuyển này bị gián đoạn, các nhà máy lọc dầu trong khu vực có thể phải:

  • cắt giảm công suất

  • sử dụng kho dự trữ dầu thô

  • hạn chế xuất khẩu xăng dầu

Điều này sẽ khiến giá nhiên liệu toàn cầu tiếp tục leo thang.

Việt Nam phụ thuộc đáng kể vào nguồn nhập khẩu

Theo số liệu từ Cục Hải quan Việt Nam, năm 2025 Việt Nam nhập khẩu khoảng:

  • 9,9 triệu tấn xăng dầu thành phẩm, trị giá hơn 6,8 tỷ USD

Trong đó:

  • dầu diesel: khoảng 3,3 tỷ USD

  • xăng: khoảng 1,6 tỷ USD

  • nhiên liệu bay: khoảng 1,5 tỷ USD

  • dầu mazut: khoảng 0,4 tỷ USD

Nguồn nhập khẩu chủ yếu đến từ:

  • South Korea

  • Singapore

  • China

  • Malaysia

Các thị trường này phần lớn đã có hiệp định thương mại tự do với Việt Nam nên mức thuế nhập khẩu hiện nay đã là 0%.