⚠️ Nợ xấu từ 3% trở lên, ngân hàng có thể bị thanh tra
Theo Nghị định 359/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 6/11/2026, cơ chế giám sát, xử lý nợ xấu tại các tổ chức tín dụng được quy định cụ thể hơn.
Đáng chú ý, khoản 3 Điều 13 quy định trường hợp tổ chức tín dụng có tỷ lệ nợ xấu từ 3% trở lên, hoặc mức khác do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quy định, nhưng không bán nợ xấu cho VAMC thì Ngân hàng Nhà nước có thể tiến hành thanh tra.
Ngoài ra, cơ quan quản lý có thể yêu cầu tổ chức tín dụng thuê đơn vị kiểm toán hoặc tổ chức định giá độc lập để đánh giá lại chất lượng, giá trị tài sản, vốn chủ sở hữu và vốn điều lệ.
Toàn bộ chi phí kiểm toán, định giá do tổ chức tín dụng chi trả.
🏦 Có thể phải bán nợ xấu cho VAMC và cơ cấu lại hoạt động
Căn cứ kết quả thanh tra, kiểm toán hoặc định giá độc lập, tổ chức tín dụng phải thực hiện các biện pháp xử lý theo quy định.
Trong đó, ngân hàng có thể phải bán nợ xấu cho VAMC nhằm bảo đảm tỷ lệ nợ xấu ở mức an toàn, đồng thời thực hiện trích lập dự phòng rủi ro đầy đủ.
Trường hợp cần thiết, tổ chức tín dụng còn phải thực hiện phương án cơ cấu lại theo phê duyệt của Ngân hàng Nhà nước.
💰 VAMC được mua nợ xấu theo hai phương thức
Theo Điều 7 Nghị định 359/2026/NĐ-CP, VAMC được mua nợ xấu thông qua hai phương thức: mua theo giá trị thị trường và mua bằng trái phiếu đặc biệt.
Với phương thức trái phiếu đặc biệt, giá mua được xác định bằng dư nợ gốc chưa trả theo giá trị ghi sổ, sau khi trừ phần dự phòng cụ thể đã trích lập nhưng chưa sử dụng.
Trái phiếu đặc biệt có lãi suất 0%, kỳ hạn tối đa 5 năm; một số tổ chức tín dụng đang tái cơ cấu hoặc gặp khó khăn tài chính có thể áp dụng kỳ hạn tối đa 10 năm.
📑 Ngân hàng bán nợ có thể được phân bổ chênh lệch vào chi phí trong 5 năm
Đối với phương thức mua theo giá trị thị trường, giá mua nợ xấu được VAMC và tổ chức tín dụng thỏa thuận dựa trên kết quả đánh giá khoản nợ.
Trong một số trường hợp, phần chênh lệch giữa giá trị ghi sổ và giá mua, sau khi trừ dự phòng, được phép phân bổ vào chi phí hoạt động trong thời gian tối đa 5 năm.
Cơ chế này áp dụng khi tổ chức tín dụng bị lỗ trong năm bán nợ hoặc sẽ bị lỗ nếu ghi nhận toàn bộ khoản chênh lệch ngay trong kỳ.
