📉 Đây được xem là một cột mốc mang tính biểu tượng nhưng cũng khá đáng lo, nhất là khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ 2026 chỉ còn khoảng 6 tháng nữa. Nói dễ hiểu: quy mô khoản nợ mà Washington đang gánh hiện đã lớn hơn toàn bộ giá trị nền kinh tế Mỹ tạo ra trong một năm.
Điều khiến giới phân tích lo ngại không đơn thuần là con số vượt 100%, mà nằm ở xu hướng ngày càng xấu đi. Mỹ từng chạm ngưỡng này trong giai đoạn đầu đại dịch COVID-19 khi nền kinh tế lao dốc mạnh, nhưng sau đó nhanh chóng hạ nhiệt. Lần này câu chuyện khác hẳn: áp lực nợ được dự báo còn kéo dài nhiều năm.
🧮 Theo Congressional Budget Office (CBO), tỷ lệ nợ/GDP của Mỹ có thể leo lên 120% vào năm 2036. Trong khi đó, nguồn thu liên bang những năm tới dự kiến chỉ dao động quanh 17-18% GDP, nhưng chi tiêu lại vượt 23% GDP.
Khoảng chênh lệch tới 6% GDP này đang lớn hơn tốc độ tăng trưởng kinh tế dự báo, đồng nghĩa với việc Mỹ có nguy cơ phải vay thêm để bù đắp thâm hụt — và vòng xoáy nợ tiếp tục phình to.
💸 Đáng chú ý hơn, chi phí trả lãi nợ của chính phủ liên bang đang tăng rất nhanh. CBO dự báo đến năm 2031, Mỹ có thể phải chi hơn 1.500 tỷ USD tiền lãi mỗi năm, tương đương hơn 4% GDP — một con số cực lớn ngay cả với nền kinh tế số 1 thế giới.
Sau World War II, Mỹ từng kéo giảm mạnh tỷ lệ nợ nhờ chi tiêu thời chiến kết thúc, lực lượng lao động bùng nổ khi binh sĩ trở về và giai đoạn bùng nổ dân số. Nhưng hiện tại, bối cảnh đã khác:
👉 Dân số già hóa nhanh
👉 Tỷ lệ người nghỉ hưu tăng mạnh
👉 Tăng trưởng lao động chậm lại do chính sách nhập cư siết chặt
👉 Chính quyền Donald Trump lại muốn tăng thêm chi tiêu quốc phòng
🤖 Điểm sáng hiếm hoi được nhắc tới là AI. Nếu trí tuệ nhân tạo thực sự tạo ra cú nhảy năng suất như kỳ vọng, nền kinh tế Mỹ có thể tăng trưởng mạnh hơn, qua đó giúp “pha loãng” tỷ lệ nợ/GDP.
Tuy nhiên, vẫn có một nghịch lý: nguồn thu lớn của chính phủ Mỹ hiện vẫn phụ thuộc nhiều vào thuế thu nhập lao động. Nếu AI thay thế quá nhiều việc làm, bài toán ngân sách chưa chắc đã dễ giải.
📌 Kết lại, theo Axios, việc nợ Mỹ vượt 100% GDP chưa phải “ngày tận thế” của nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Nhưng điều thị trường thực sự quan tâm là: Mỹ sẽ tiếp tục vay bao lâu nữa, tăng trưởng có đủ mạnh để gánh khoản nợ khổng lồ này hay không — và ai sẽ là người trả hóa đơn cuối cùng?
