Ngày 18/8, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm vượt 5,33% - cao nhất trong 19 năm. Không riêng Mỹ, lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm cũng lên mức cao nhất 3 thập kỷ; trái phiếu 30 năm của Đức và Pháp lần lượt chạm những vùng cao nhất kể từ năm 2011 và 2008.
Nguyên nhân chính đến từ nỗi lo lạm phát dai dẳng và gánh nặng nợ ngày càng lớn của Mỹ.
Nhưng câu chuyện đáng chú ý hơn nằm ở AI. 👇
💸 Hàng trăm tỷ USD đang được đặt cược vào AI
Trong vài năm qua, các tập đoàn công nghệ mạnh tay xây trung tâm dữ liệu, mua chip và mở rộng hạ tầng AI. Giá nhiều cổ phiếu cũng tăng chóng mặt nhờ kỳ vọng AI sẽ tạo ra những khoản lợi nhuận khổng lồ trong tương lai.
Vấn đề là khi lợi suất trái phiếu tăng, bài toán này bắt đầu khó hơn.
Lãi suất càng cao, giá trị hiện tại của lợi nhuận kỳ vọng trong tương lai càng giảm. Với những doanh nghiệp phải vay nợ để xây trung tâm dữ liệu, chi phí vốn cũng tăng theo.
Nói đơn giản: AI không chỉ phải kiếm ra tiền, mà phải kiếm đủ nhiều và đủ nhanh để bù lại chi phí vốn ngày càng đắt đỏ.
Matthew Bartolini, Giám đốc chiến lược nghiên cứu toàn cầu tại State Street Investment Management, cảnh báo nếu lãi suất tăng mạnh và duy trì ở mức cao, nhóm cổ phiếu tăng trưởng dài hạn có thể chịu ảnh hưởng đáng kể.
🏦 Cuộc chơi bắt đầu chuyển từ “tiền túi” sang tiền vay
Ở giai đoạn đầu của cuộc đua AI, những gã khổng lồ công nghệ chủ yếu sử dụng lượng tiền mặt khổng lồ sẵn có.
Nhưng khi quy mô đầu tư ngày càng phình to, nhiều doanh nghiệp bắt đầu phải dựa nhiều hơn vào thị trường nợ.
Đây chính là điểm khiến rủi ro tăng lên.
Lợi suất tăng → chi phí vay tăng → dòng tiền chịu áp lực → thời gian hoàn vốn của các dự án AI kéo dài.
Những “ông lớn” như Microsoft, Amazon được đánh giá có khả năng chống chịu tốt hơn nhờ nguồn lợi nhuận lớn và hoạt động kinh doanh đa dạng.
Trong khi đó, những doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào nợ để phát triển hạ tầng AI như CoreWeave hay Oracle có thể bị thị trường soi kỹ hơn.
Theo Gil Luria, Giám đốc nghiên cứu công nghệ tại D.A. Davidson, với những doanh nghiệp có lợi nhuận không quá cao nhưng chi phí nợ lớn, chỉ một thay đổi nhỏ về lãi suất cũng có thể tác động tới kế hoạch xây thêm trung tâm dữ liệu.
📉 Cổ phiếu công nghệ đã bắt đầu cảm nhận sức nóng
Áp lực nhanh chóng phản ánh lên thị trường:
• Nasdaq Composite giảm 1,3%
• VanEck Semiconductor ETF giảm khoảng 4,1%
• Roundhill Generative AI & Technology ETF lao dốc 5,7%
• Global X Artificial Intelligence & Technology ETF mất 2,3%
Đặc biệt, nhóm bán dẫn - một trong những mắt xích hưởng lợi lớn nhất từ làn sóng AI - chịu áp lực khá mạnh.
🔥 Lãi suất cao liệu có thể chọc thủng “bong bóng AI”?
Đây đang là câu hỏi được giới đầu tư quan tâm.
Theo Ned Davis Research, nhìn lại lịch sử, cả 5 bong bóng lớn của thị trường trong thế kỷ qua đều từng chứng kiến lợi suất và lãi suất chính sách đi lên trước khi đạt đỉnh.
Tuy nhiên, điều đó chưa đồng nghĩa AI sắp “vỡ bong bóng”.
Một đợt tăng lãi suất nhỏ có thể chưa đủ khiến các tập đoàn công nghệ lập tức đóng van đầu tư. Mặt bằng lãi suất hiện tại cũng chưa chắc tạo ra sức ép tương đương giai đoạn bong bóng dot-com hay trước khủng hoảng tài chính toàn cầu.
👉 Bài toán lớn nhất cuối cùng vẫn là: AI kiếm được bao nhiêu tiền?
Hàng trăm tỷ USD đã và đang được đổ vào chip, trung tâm dữ liệu, điện năng và hạ tầng. Khi tiền rẻ, thị trường có thể kiên nhẫn chờ lợi nhuận trong tương lai.
Nhưng khi chi phí vốn ngày càng đắt, sự kiên nhẫn đó có thể giảm đi.
Nếu lợi nhuận từ AI tăng đủ nhanh, các ông lớn công nghệ vẫn có thể hấp thụ sức ép lãi suất. Ngược lại, nếu doanh thu và lợi nhuận không theo kịp hàng trăm tỷ USD vốn đầu tư, lợi suất trái phiếu cao có thể trở thành phép thử thực sự đối với mức định giá đang rất cao của nhóm cổ phiếu AI.
