FTZ – mô hình Việt Nam chưa từng có
Trình bày trước Quốc hội chiều 3/12, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn cho biết mô hình FTZ đã chứng minh hiệu quả tại nhiều nền kinh tế, từ Hàn Quốc, Singapore đến UAE, trong việc thu hút đầu tư chất lượng cao và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Hiện Việt Nam tuy có khu phi thuế quan, khu công nghiệp, khu kinh tế…, nhưng chưa có mô hình tích hợp giữa sản xuất, logistics, thương mại – dịch vụ và trung tâm tài chính theo chuẩn quốc tế.
“Khu thương mại tự do tại TP.HCM là cần thiết để tạo không gian thể chế đặc biệt, giúp thành phố cạnh tranh trong bối cảnh cuộc đua thu hút vốn toàn cầu ngày càng khốc liệt,” Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Trao thêm quyền cho TP.HCM – cơ chế linh hoạt chưa từng có
Trong đề xuất, Chính phủ muốn giao UBND TP.HCM quyền:
-
Quyết định thành lập và mở rộng FTZ (hiện nay thuộc thẩm quyền Thủ tướng).
-
Giao hoặc cho thuê đất không qua đấu giá với các dự án trong khu (trừ nhà ở thương mại) để đẩy nhanh giải ngân và đầu tư hạ tầng – cơ chế chưa từng có trong Luật Đất đai.
-
Giữ lại toàn bộ nguồn thu từ khai thác đất tại khu TOD (Transit Oriented Development) để tái đầu tư cho các tuyến metro và hạ tầng giao thông.
Ưu đãi doanh nghiệp và chuyên gia: gói hỗ trợ “mạnh tay”
Doanh nghiệp hoạt động trong FTZ có thể nhận nhiều ưu đãi chưa từng áp dụng trước đây:
-
Thuế thu nhập doanh nghiệp 10% trong 20 năm
-
Miễn 4 năm đầu
-
Giảm 50% cho 9 năm tiếp theo
-
-
Không cần giấy chứng nhận đầu tư khi thành lập doanh nghiệp
-
Được niêm yết, định giá và giao dịch bằng ngoại tệ
-
Chuyên gia, lao động chất lượng cao được giảm 50% thuế thu nhập cá nhân trong 10 năm
Những ưu đãi này, theo Chính phủ, nhằm tạo “đột phá thực chất” trong thu hút nhà đầu tư chiến lược.
Gắn FTZ với TOD – Hạ tầng metro là trục chính
Chính phủ cho rằng phát triển FTZ phải song hành với hạ tầng giao thông khối lượng lớn.
TP.HCM dự kiến phát triển TOD dọc theo:
-
Metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên)
-
Metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương)
-
Vành đai 3
Trong 10 năm tới, TP.HCM đặt mục tiêu hình thành 355 km đường sắt đô thị, với TOD tại 11 vị trí dọc các nhà ga.
Ủy ban Kinh tế Quốc hội: Đồng thuận, nhưng cần làm rõ thêm liên kết với trung tâm tài chính
Báo cáo thẩm tra do Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế – Tài chính Phan Văn Mãi trình bày cho biết Quốc hội đồng thuận chủ trương, nhưng đề nghị Chính phủ:
-
Làm rõ cấu trúc liên thông giữa FTZ và trung tâm tài chính quốc tế mà TP.HCM đang xây dựng.
-
Đánh giá tác động đến tăng trưởng, ngân sách và xã hội.
TP.HCM cần thêm 8–12 tỷ USD mỗi năm để đạt mục tiêu phát triển
Sau hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, TP.HCM có:
-
Diện tích: 6.772 km²
-
Dân số: 13,6 triệu
-
GRDP/người 2025: 8.944 USD (gấp 1,7 lần bình quân cả nước)
-
Thu ngân sách 2024: 737.000 tỷ đồng (36,7% cả nước)
Tuy nhiên, giai đoạn 2026–2030, ngân sách thành phố mới đáp ứng được 30% nhu cầu đầu tư, trong khi yêu cầu tối thiểu là 8–12 tỷ USD mỗi năm. Vì vậy, việc mở FTZ được xem là “đòn bẩy” quan trọng để huy động vốn tư nhân và nguồn lực quốc tế.
