Đây là quy định chi tiết nhằm triển khai Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội, hướng tới tháo gỡ vướng mắc, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong thi hành Luật Đất đai.
Phân cấp mạnh thẩm quyền đất đai về địa phương
Theo Nghị định 49/2026/NĐ-CP, UBND cấp tỉnh vẫn là cơ quan có thẩm quyền quyết định các nội dung lớn trong lĩnh vực đất đai như:
-
Thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
-
Giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất
-
Điều chỉnh, gia hạn thời hạn sử dụng đất
-
Công nhận quyền sử dụng đất
-
Phê duyệt phương án sử dụng đất, chấp thuận thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án
Tuy nhiên, căn cứ Luật Tổ chức chính quyền địa phương và tình hình thực tế, UBND cấp tỉnh có thể phân cấp, ủy quyền sâu hơn cho các cấp dưới nhằm rút ngắn thủ tục hành chính.
Điểm mới đáng chú ý: Chủ tịch xã được cấp sổ đỏ
Điểm gây chú ý nhất của Nghị định là trao thẩm quyền cấp sổ đỏ cho Chủ tịch UBND cấp xã.
Cụ thể, Chủ tịch UBND cấp xã được:
-
Cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất
-
Xác nhận thay đổi trên Giấy chứng nhận đã cấp
Áp dụng đối với các trường hợp thuộc thẩm quyền quyết định của cấp xã, bao gồm:
-
Giao đất, cho thuê đất
-
Cho phép chuyển mục đích sử dụng đất
-
Điều chỉnh, gia hạn thời hạn sử dụng đất
-
Chuyển hình thức sử dụng đất
-
Công nhận quyền sử dụng đất
-
Xác định lại diện tích đất ở
Phân định rõ trách nhiệm giữa các cấp
Bên cạnh Chủ tịch UBND cấp xã:
-
Cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh cấp sổ đỏ đối với các trường hợp thuộc thẩm quyền quyết định của cấp tỉnh
-
Văn phòng đăng ký đất đai thực hiện đăng ký đất đai lần đầu, đăng ký biến động và cấp Giấy chứng nhận đối với các trường hợp không thuộc thẩm quyền của cấp tỉnh và cấp xã
Các cơ quan có thẩm quyền cấp sổ đỏ cũng đồng thời có trách nhiệm:
-
Đính chính Giấy chứng nhận có sai sót
-
Thu hồi, hủy Giấy chứng nhận đã cấp không đúng
-
Cấp lại Giấy chứng nhận theo quy định
Hồ sơ đang xử lý sẽ áp dụng linh hoạt
Đối với các hồ sơ đất đai đang giải quyết trước ngày 31/1/2026, UBND cấp tỉnh được quyền quyết định:
-
Áp dụng quy định mới theo Nghị định 49/2026/NĐ-CP
-
Hoặc tiếp tục giao cho cơ quan, người có thẩm quyền đang xử lý hoàn tất thủ tục
Quy định này nhằm tránh gián đoạn hồ sơ, không gây ách tắc cho người dân.
