Trong bối cảnh hạ tầng nội đô quá tải, ùn tắc giao thông kéo dài và dư địa phát triển ngày càng thu hẹp, việc kích hoạt các dự án trọng điểm được xem là bước đi chiến lược nhằm tháo gỡ những “nút thắt” tồn tại nhiều năm, đồng thời tái cấu trúc không gian phát triển của đô thị lớn nhất cả nước.
Năm 2026 cũng mang ý nghĩa đặc biệt khi TP.HCM vận hành trong không gian phát triển mới sau sáp nhập địa giới hành chính với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, đòi hỏi hệ thống hạ tầng phải đi trước một bước để dẫn dắt tăng trưởng.
Loạt dự án nghìn tỷ đồng đồng loạt khởi công
Theo kế hoạch đầu tư công và huy động nguồn lực xã hội, nhiều công trình hạ tầng then chốt sẽ chuyển từ giai đoạn chuẩn bị sang triển khai thực tế trong năm 2026. Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được khẳng định, năm 2026 thành phố sẽ triển khai hàng loạt công trình lớn, mang tính đột phá, tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới.
Trong nhóm dự án giao thông, cầu Thủ Thiêm 4 có tổng mức đầu tư hơn 5.000 tỷ đồng được xem là mảnh ghép quan trọng hoàn thiện trục kết nối vượt sông Sài Gòn. Công trình dự kiến khởi công năm 2026, hoàn thành năm 2028, kết nối khu nam với Khu đô thị mới Thủ Thiêm, qua đó chia sẻ áp lực cho cầu Phú Mỹ và hầm Thủ Thiêm – hai trục giao thông thường xuyên quá tải.
Đáng chú ý, tuyến đường sắt đô thị Bến Thành – Cần Giờ với tổng mức đầu tư hơn 85.600 tỷ đồng được xem là dự án mang tính chiến lược, lần đầu tiên kết nối trực tiếp trung tâm TP.HCM với biển. Tuyến đường sắt này dự kiến khởi công vào cuối năm 2025, bước vào giai đoạn thi công chính từ năm 2026, mở ra không gian phát triển mới về phía nam thành phố.
Ở hướng tây bắc, tuyến metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương) với tổng mức đầu tư hơn 47.800 tỷ đồng dự kiến khởi công tháng 1/2026, được kỳ vọng giảm tải cho các trục đường quá tải như Cách Mạng Tháng Tám, Trường Chinh và thúc đẩy phát triển giao thông công cộng.
Song song đó, TP.HCM cũng dự kiến khởi công cầu Cần Giờ (hơn 13.000 tỷ đồng) thay thế phà Bình Khánh và cầu Phú Mỹ 2 (khoảng 23.000 tỷ đồng) nhằm tăng cường kết nối khu đông – khu nam, phục vụ logistics và hệ thống cảng biển.
Không chỉ tập trung vào giao thông, thành phố còn lên kế hoạch khởi công Khu liên hợp thể dục thể thao Rạch Chiếc với tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 145.600 tỷ đồng, định hướng trở thành hệ sinh thái kinh tế thể thao hiện đại, đủ năng lực tổ chức các sự kiện thể thao quốc tế.
Định hình siêu đô thị đa cực
Việc đồng loạt khởi công các dự án nghìn tỷ cho thấy TP.HCM đang chuyển mạnh sang tư duy đầu tư hạ tầng “xương sống”, thay vì dàn trải. Các công trình đều được đặt trong tổng thể quy hoạch dài hạn, hướng tới giãn dân khỏi khu vực trung tâm và hình thành các cực tăng trưởng mới ở khu đông, khu nam và vùng ven.
Thành phố định hướng kiến trúc lại không gian phát triển theo mô hình đa cực – tích hợp – siêu kết nối, với ba vùng động lực, ba hành lang phát triển và năm trụ cột kinh tế, trong đó hạ tầng giao thông và logistics đóng vai trò dẫn dắt.
Bên cạnh vốn ngân sách, TP.HCM tiếp tục đa dạng hóa nguồn lực đầu tư thông qua các mô hình PPP, BT, vốn ODA và cơ chế thanh toán linh hoạt bằng quỹ đất và ngân sách, nhằm giảm áp lực tài chính và nâng cao hiệu quả triển khai.
Tuy vậy, thách thức lớn nhất vẫn nằm ở khâu tổ chức thực hiện, đặc biệt là giải phóng mặt bằng, kiểm soát tiến độ và chất lượng công trình. Năm 2026 vì thế không chỉ là năm khởi công hàng loạt dự án nghìn tỷ, mà còn là phép thử quan trọng đối với năng lực điều hành và quản trị đầu tư công của TP.HCM.
Nếu vượt qua giai đoạn bản lề này, thành phố được kỳ vọng sẽ bước vào chu kỳ phát triển mới, với hạ tầng đóng vai trò trụ cột nâng cao chất lượng sống và năng lực cạnh tranh đô thị.
