Thị trường carbon mở cơ hội kiếm tiền từ giảm phát thải, Việt Nam cần 368 tỷ USD cho chuyển đổi xanh

Thị trường carbon đang mở ra cơ hội mới cho doanh nghiệp Việt Nam khi hoạt động giảm phát thải có thể tạo thêm nguồn thu từ tín chỉ carbon. Tuy nhiên, với nhu cầu vốn đầu tư xanh lên tới hàng trăm tỷ USD, việc biến cơ hội này thành dòng tiền thực tế vẫn là bài toán không dễ giải.
tctdvn-thi-truong-carbon-mo-co-hoi-kiem-tien-tu-giam-phat-thai-viet-nam-can-368-ty-usd-cho-chuyen-doi-xanh-1794985837.png

🌱 Việt Nam thúc đẩy thị trường carbon, hơn 500 triệu tấn CO₂ được phân bổ hạn ngạch

Trong khuôn khổ COP31, Việt Nam ra mắt Cổng thông tin thị trường carbon, hướng tới công khai chính sách, quy định và thông tin giao dịch.

Trước đó, ngày 29/6/2026, Sàn giao dịch carbon Việt Nam chính thức khai trương tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội.

Theo lộ trình, khoảng 511 triệu tấn CO₂ tương đương được phê duyệt phân bổ hạn ngạch thí điểm giai đoạn 2025–2026 cho 110 cơ sở thuộc ba ngành nhiệt điện, sản xuất sắt thép và xi măng.

Đây là những lĩnh vực tiêu thụ nhiều năng lượng, chịu áp lực lớn trong việc đổi mới công nghệ và kiểm soát phát thải.

💰 Giảm phát thải có thể tạo thêm nguồn thu cho doanh nghiệp

Khi phát thải carbon được định giá, doanh nghiệp sử dụng công nghệ tiêu hao nhiều năng lượng có thể phải đối mặt với chi phí tuân thủ cao hơn.

Ngược lại, doanh nghiệp đầu tư công nghệ sạch, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải có cơ hội tiết giảm chi phí.

Đáng chú ý, kết quả giảm phát thải nếu đáp ứng điều kiện có thể được công nhận thành tín chỉ carbon để giao dịch, chuyển nhượng, tạo thêm nguồn thu.

Tuy nhiên, nguồn thu này không được bảo đảm, bởi còn phụ thuộc vào quy định, sản lượng tín chỉ được công nhận và giá giao dịch thực tế.

📈 Từ năm 2029, dự kiến áp dụng cơ chế đấu giá hạn ngạch

Theo ông John Robert Cotton, Giám đốc Chương trình Đối tác Chuyển dịch Năng lượng Đông Nam Á thuộc UNOPS, việc định giá carbon giúp đưa chi phí phát thải vào bài toán tài chính của doanh nghiệp.

Đặc biệt, từ năm 2029, khi cơ chế đấu giá hạn ngạch dự kiến được áp dụng, thị trường có thể tạo thêm nguồn thu ngân sách để tái đầu tư cho các hoạt động giảm phát thải trong công nghiệp.

🏦 Việt Nam cần khoảng 368 tỷ USD vốn đầu tư bổ sung đến năm 2040

Theo ông Bùi Minh Giáp, Chuyên gia Kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, nhu cầu vốn đầu tư bổ sung để thích ứng biến đổi khí hậu, nâng cao khả năng chống chịu và giảm phát thải đến năm 2040 ước khoảng 368 tỷ USD, tương đương 6,8% GDP mỗi năm.

Riêng lĩnh vực điện, nhu cầu đầu tư phát triển nguồn và lưới điện giai đoạn 2026–2030 khoảng 136 tỷ USD.

Quy mô vốn khổng lồ khiến tín dụng ngân hàng tiếp tục giữ vai trò quan trọng.

Tuy nhiên, để được cấp vốn, các dự án xanh vẫn phải chứng minh dòng tiền khả thi, khả năng trả nợ và kết quả giảm phát thải có thể kiểm chứng.

⚠️ Hơn 2.400 cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính

Hiện Việt Nam có 2.441 cơ sở thuộc diện phải kiểm kê khí nhà kính.

Theo các chuyên gia, thị trường carbon muốn thu hút dòng vốn thực chất cần dữ liệu phát thải đáng tin cậy, cơ chế giao dịch minh bạch và quy trình xác minh tín chỉ chặt chẽ.

Đối với ngân hàng, nguồn thu dự kiến từ tín chỉ carbon cũng phải được đánh giá dựa trên khả năng cấp tín chỉ, sản lượng, giá bán, chi phí xác minh và thời điểm thực tế thu tiền.