Sau khi Bộ Tài chính đưa ra dự thảo cắt giảm điều kiện kinh doanh, loạt “ông lớn” như Thaco, VinFast và TC Group đã cùng gửi kiến nghị tới Thủ tướng cùng các bộ ngành, đề nghị cân nhắc kỹ trước khi bỏ quy định này.
⚙️ Lo ngại doanh nghiệp “lắp ráp cho có”, ngành ôtô mất động lực nội địa hóa
Theo Thaco, ôtô là ngành công nghiệp nền tảng, có ảnh hưởng lớn tới an toàn xã hội, môi trường và cả chuỗi công nghiệp hỗ trợ nên cần duy trì điều kiện kinh doanh bắt buộc.
Doanh nghiệp này cho rằng việc yêu cầu tiêu chuẩn về nhà xưởng, kỹ thuật, dây chuyền sản xuất hay năng lực bảo hành không phải “giấy phép con”, mà là hàng rào cần thiết để đảm bảo trách nhiệm lâu dài với sản phẩm có vòng đời sử dụng hàng chục năm như ôtô.
Trong khi đó, VinFast cũng nhấn mạnh nếu bỏ điều kiện sản xuất và nhập khẩu, nguy cơ xuất hiện các doanh nghiệp thiếu năng lực là rất lớn.
⚠️ Theo hãng xe điện Việt, ôtô là mặt hàng giá trị cao, công nghệ phức tạp, nếu quản lý lỏng có thể ảnh hưởng trực tiếp tới quyền lợi và an toàn người tiêu dùng.
🏭 Nguy cơ doanh nghiệp nhập khẩu hưởng lợi, xe nội chịu áp lực
TC Group cho rằng nếu bỏ hoàn toàn điều kiện kinh doanh, các doanh nghiệp nhập khẩu sẽ có lợi thế lớn hơn so với doanh nghiệp đã đầu tư bài bản vào sản xuất trong nước.
Nói cách khác, các hãng bỏ hàng nghìn tỷ xây nhà máy, dây chuyền, phát triển công nghiệp hỗ trợ có thể bị cạnh tranh bởi những đơn vị chỉ nhập xe gần hoàn thiện rồi lắp ráp đơn giản để bán ra thị trường.
Đây cũng là điều Bộ Công Thương từng cảnh báo trước đó: nếu bỏ hàng rào kỹ thuật, doanh nghiệp có thể chuyển sang nhập khẩu thân xe gần hoàn chỉnh thay vì sản xuất thật sự tại Việt Nam. Điều này sẽ khiến mục tiêu nội địa hóa và phát triển công nghiệp hỗ trợ bị ảnh hưởng mạnh.
📈 Ngành ôtô Việt đang tăng trưởng rất nhanh
Theo số liệu được các doanh nghiệp dẫn lại, ngành công nghiệp ôtô hiện đóng góp hơn 3% GDP và tạo việc làm cho khoảng 200.000 lao động trực tiếp.
Sản lượng xe lắp ráp trong nước cũng tăng liên tục:
🔹 Năm 2020: khoảng 323.000 xe
🔹 Năm 2024: khoảng 388.500 xe
🔹 Năm 2025: khoảng 480.000 xe
Xe sản xuất trong nước hiện chiếm khoảng 70% tổng lượng xe bán ra thị trường.
Đáng chú ý, ngành công nghiệp hỗ trợ cũng đang phát triển nhanh với khoảng 650 doanh nghiệp sản xuất linh kiện, phụ tùng ôtô. Năm 2024, Việt Nam xuất khẩu khoảng 10,6 tỷ USD linh kiện phụ tùng, trong đó dây điện ôtô đang là mặt hàng chủ lực, giúp Việt Nam trở thành một trong những nước xuất khẩu dây điện ôtô lớn nhất thế giới.
