Báo cáo phân tích mới nhất cho thấy, việc giảm lãi suất huy động chủ yếu nhằm ổn định mặt bằng lãi suất và hạn chế cạnh tranh không lành mạnh, thay vì mở rộng chính sách tiền tệ như một chu kỳ kích thích kinh tế.
Lãi suất chưa đạt đỉnh nhưng không còn xa
Theo đánh giá của Mirae Asset, xu hướng tăng lãi suất trong thời gian qua là điều đã được dự báo trước, khi nhu cầu tín dụng phục hồi nhanh hơn tốc độ huy động vốn.
Dù vậy, dư địa tăng thêm của lãi suất hiện không còn lớn. Các chuyên gia ước tính, mặt bằng lãi suất có thể tăng thêm khoảng 0,2–0,3 điểm phần trăm trước khi đạt đỉnh, trong bối cảnh các yếu tố vĩ mô như lạm phát, tỷ giá và cung tiền đang được kiểm soát chặt chẽ bởi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
Đáng chú ý, việc điều chỉnh giảm lãi suất huy động trong giai đoạn này được xem là một bước đi mang tính kỹ thuật, nhằm giảm áp lực chi phí vốn cho hệ thống ngân hàng.
Thanh khoản chưa cải thiện, dòng tiền còn tắc nghẽn
Một trong những vấn đề cốt lõi của thị trường tiền tệ hiện nay là sự mất cân đối giữa tín dụng và huy động vốn.
Số liệu cho thấy, tăng trưởng tín dụng trong quý I đạt khoảng 2,4%, trong khi huy động vốn chỉ tăng 0,8%. Khoảng cách này phản ánh thực trạng cầu vốn đang vượt cung, tạo áp lực lên thanh khoản toàn hệ thống.
Bên cạnh đó, dòng tiền trong nền kinh tế vẫn chưa được khơi thông hiệu quả. Một phần đáng kể vốn tín dụng đang “kẹt” trong lĩnh vực bất động sản – nơi giá tài sản duy trì ở mức cao nhưng thanh khoản lại suy giảm.
Diễn biến này khiến dòng tiền quay vòng chậm, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cung ứng vốn của các ngân hàng.
Nguy cơ vòng xoáy lãi suất vẫn hiện hữu
Trong điều kiện thị trường thiếu cân bằng, việc các ngân hàng điều chỉnh lãi suất có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền.
Khi các ngân hàng lớn tăng lãi suất để hút vốn, nhóm ngân hàng nhỏ buộc phải tăng với biên độ cao hơn để cạnh tranh. Điều này tiềm ẩn nguy cơ hình thành vòng xoáy tăng lãi suất, kéo theo chi phí vốn leo thang và gây áp lực lên lãi suất cho vay.
Thực tế cho thấy, lãi suất cho vay đã tăng nhanh hơn lãi suất huy động, với mức điều chỉnh phổ biến từ 0,5–1,3 điểm phần trăm, phản ánh nhu cầu tín dụng vẫn ở mức cao.
Chính sách điều hành hướng tới ổn định
Trong bối cảnh đó, động thái điều chỉnh lãi suất gần đây được đánh giá là phù hợp với định hướng điều hành thận trọng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
Thay vì nới lỏng mạnh tay, cơ quan quản lý đang tập trung vào:
- Ổn định mặt bằng lãi suất
- Kiểm soát thanh khoản hệ thống
- Hạn chế rủi ro từ tăng trưởng tín dụng mất cân đối
Theo Mirae Asset, việc “hãm phanh” đà tăng lãi suất, kết hợp với các biện pháp hỗ trợ thanh khoản, là cần thiết để tránh những biến động mạnh có thể ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống tài chính.
