Lao động giá rẻ không còn là lợi thế, ngành xuất khẩu Việt Nam trước bước ngoặt lớn

Lao động giá rẻ từng là "vũ khí" giúp hàng Việt chinh phục thế giới, nhưng lợi thế này đang dần biến mất. Thiếu nhân lực, cạnh tranh khốc liệt và áp lực thuế quan khiến nhiều ngành xuất khẩu chủ lực buộc phải tái cấu trúc nếu không muốn mất lợi thế.

📉 Các ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam đang bước vào giai đoạn nhiều thách thức khi lợi thế về lao động giá rẻ và chi phí thấp dần không còn đủ để tạo sức cạnh tranh.

🪵 Tại Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại quý II/2026, đại diện Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam cho biết xuất khẩu gỗ 6 tháng đầu năm chỉ đạt khoảng 8,5 tỷ USD, tăng dưới 3%, thấp hơn nhiều so với kỳ vọng.

Đáng chú ý, nhóm sản phẩm có giá trị gia tăng cao như đồ gỗ nội thất và ngoại thất còn giảm khoảng 4%, trong khi tăng trưởng chủ yếu đến từ các mặt hàng giá trị thấp như dăm gỗ, viên nén và ván công nghiệp.

🇺🇸 Thị trường Mỹ - đầu ra lớn nhất của ngành gỗ - cũng ghi nhận kim ngạch giảm khoảng 7-8%, trong bối cảnh các chính sách thuế mới bắt đầu tạo áp lực lên doanh nghiệp.

tctdvn-lao-dong-gia-re-khong-con-la-loi-the-nganh-xuat-khau-viet-nam-truoc-buoc-ngoat-lon-1783411968.jpg
Trong bối cảnh thương mại toàn cầu thay đổi nhanh chóng, các lợi thế như lao động chi phí thấp, chi phí đầu vào cạnh tranh… đang dần suy giảm và không còn đủ sức tạo động lực tăng trưởng như trước. Ảnh: Báo Chính phủ

👷 Một vấn đề đáng lo hơn là thiếu lao động. Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt tại khu vực Đông Nam Bộ, cho biết không dám nhận thêm đơn hàng vì không tuyển được công nhân. Lao động đang dịch chuyển sang các ngành có thu nhập cao hơn hoặc lựa chọn làm việc ở nước ngoài.

👕 Không chỉ ngành gỗ, ngành dệt may cũng đang gặp tình trạng tương tự khi nhiều doanh nghiệp lớn gặp khó trong tuyển dụng và giữ chân người lao động.

📌 Các chuyên gia cho rằng mô hình tăng trưởng dựa vào gia công, lao động giá rẻ và FDI đã dần chạm giới hạn. Nếu không chuyển sang phát triển thiết kế, thương hiệu, hệ thống phân phối và các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, doanh nghiệp sẽ tiếp tục đối mặt với vòng luẩn quẩn: xuất khẩu càng nhiều nhưng biên lợi nhuận càng mỏng.

🌍 Trong bối cảnh Việt Nam đã tham gia 17 hiệp định thương mại tự do (FTA), việc nâng cao năng lực cạnh tranh, đa dạng hóa thị trường và tái cấu trúc mô hình tăng trưởng được xem là chìa khóa để các ngành xuất khẩu duy trì vị thế trong giai đoạn mới.

Theo Báo Chính phủ