Việc điều chỉnh Quy hoạch điện VIII cùng định hướng tại Nghị quyết 70 về đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia đã tạo nền tảng cho thị trường điện vận hành theo hướng minh bạch, cạnh tranh và đa dạng chủ thể tham gia. Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp lớn ngoài ngành đã nhanh chóng nắm bắt cơ hội, từng bước mở rộng sang lĩnh vực năng lượng với quy mô đầu tư đáng chú ý.
🌬️ Kinh Bắc: Bước đi đầu tiên vào năng lượng tái tạo
Thông qua công ty con, Tổng công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc đã chính thức tham gia lĩnh vực điện gió với hai dự án tại Gia Lai.
Cụ thể, hai nhà máy điện gió Vân Canh 1 và Vân Canh 2 có tổng mức đầu tư gần 14.700 tỷ đồng, tổng công suất thiết kế đạt 340MW. Khi đi vào vận hành, hai dự án này dự kiến cung cấp hơn 1,1 tỷ kWh điện mỗi năm.
Động thái này cho thấy sự dịch chuyển chiến lược của Kinh Bắc, từ phát triển khu công nghiệp sang chủ động tham gia chuỗi giá trị năng lượng, qua đó gia tăng khả năng thu hút đầu tư và tối ưu hạ tầng phục vụ sản xuất.
🌊 Vingroup: Đặt cược lớn vào điện gió quy mô hàng đầu
Ở quy mô lớn hơn, Vingroup thông qua VinEnergo đã nhanh chóng khẳng định tham vọng trong lĩnh vực năng lượng tái tạo.
Dự án điện gió Hòn Trâu giai đoạn 1 được giao triển khai với tổng vốn đầu tư gần 48.400 tỷ đồng, công suất lên tới 750MW và sản lượng dự kiến khoảng 2,8 tỷ kWh mỗi năm. Đây là một trong những dự án điện gió có quy mô lớn nhất hiện nay.
Song song với hoạt động sản xuất điện, VinEnergo cũng mở rộng sang các lĩnh vực liên quan như kinh doanh thiết bị điện, bảo trì và lắp đặt, cho thấy định hướng phát triển hệ sinh thái năng lượng tương đối toàn diện.
🔥 Hòa Phát: Từ tự chủ điện đến khả năng tham gia thị trường bán lẻ
Trong khi đó, Tập đoàn Hòa Phát lại có cách tiếp cận khác, bắt đầu từ nhu cầu nội tại.
Nhờ hệ thống nhiệt điện tại các khu liên hợp sản xuất, đặc biệt là tại Dung Quất, Hòa Phát đã tự chủ được hơn 90% nhu cầu điện phục vụ sản xuất thép. Riêng năm 2025, sản lượng điện đạt trên 3,3 tỷ kWh.
Đáng chú ý, việc bổ sung ngành nghề truyền tải, phân phối và bán lẻ điện cho thấy doanh nghiệp đang chuẩn bị cho khả năng tham gia sâu hơn vào thị trường điện, không chỉ dừng lại ở sản xuất phục vụ nội bộ.
⚙️ Xu hướng tất yếu của thị trường điện mở
Sự tham gia của các tập đoàn lớn phản ánh một xu hướng rõ nét: ngành điện đang chuyển dần sang mô hình thị trường có tính cạnh tranh cao hơn.
Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh, đặc biệt từ khu vực sản xuất và công nghiệp, việc đa dạng hóa nguồn cung và thu hút nguồn lực xã hội trở thành yêu cầu cấp thiết. Các doanh nghiệp với tiềm lực tài chính mạnh, kinh nghiệm triển khai dự án lớn và khả năng vận hành hệ sinh thái đang có nhiều lợi thế để tham gia sâu vào lĩnh vực này.
🎯 Tái định hình cấu trúc ngành điện
Việc các “tay chơi mới” gia nhập không chỉ giúp bổ sung nguồn cung mà còn có thể góp phần thay đổi cấu trúc ngành điện trong dài hạn. Từ chỗ phụ thuộc lớn vào các đơn vị truyền thống, thị trường đang dần mở ra với sự góp mặt của khu vực tư nhân.
Dù còn nhiều thách thức về cơ chế, hạ tầng truyền tải và giá điện, nhưng xu hướng xã hội hóa đầu tư vào năng lượng được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng tái tạo.
Trong bức tranh đó, sự xuất hiện của những tên tuổi lớn như Kinh Bắc, Vingroup hay Hòa Phát không chỉ mang ý nghĩa mở rộng kinh doanh, mà còn cho thấy một giai đoạn chuyển mình đáng chú ý của ngành điện Việt Nam.
