🚢 Cuộc khủng hoảng logistics toàn cầu đang nóng lên từng ngày khi eo biển Strait of Hormuz – tuyến vận tải chiến lược vận chuyển phần lớn hàng hóa vào khu vực Vùng Vịnh – gần như bị tê liệt sau khi chiến sự Iran bùng phát từ cuối tháng 2.
Theo dữ liệu từ Clarksons Research, giá vận chuyển container 20 feet trên tuyến Thượng Hải – Vùng Vịnh/Biển Đỏ đã tăng từ chỉ 980 USD lên 4.131 USD/container, vượt cả đỉnh thời kỳ Covid-19 năm 2021 (3.960 USD/container).
⛽ Nguyên nhân không chỉ đến từ rủi ro chiến sự mà còn do chi phí nhiên liệu leo thang và cuộc đua tìm tuyến vận chuyển thay thế khi các hãng tàu buộc phải “né” Hormuz.
Maersk, MSC, CMA CGM và Hapag-Lloyd hiện phải mở các tuyến vận tải đường bộ từ các cảng ở Biển Đỏ và Vịnh Oman như Yanbu, King Abdullah hay Fujairah để đưa hàng vào sâu trong khu vực.
🚛 Tuy nhiên, xe tải chỉ là giải pháp “chữa cháy”.
Trước chiến sự, mỗi ngày có khoảng 135 tàu đi qua Strait of Hormuz. Hiện con số này chỉ còn vài chuyến/ngày và đã có khoảng 38 tàu bị tấn công.
CEO Hapag-Lloyd thừa nhận lưu lượng thương mại vào khu vực Vùng Vịnh đã giảm từ 60%-80%, trong khi các cảng hiện ưu tiên xử lý hàng thiết yếu như thực phẩm và vật tư y tế.
📦 Không chỉ hàng tiêu dùng bị ảnh hưởng, nhiều lô hàng từ Ấn Độ, Mozambique, Sri Lanka vẫn đang mắc kẹt tại cảng.
Tata Consumer Products cho biết các mặt hàng như trà, muối và đậu xuất sang Trung Đông đang phải vòng qua các cảng tại Jeddah hoặc Khorfakkan rồi tiếp tục vận chuyển bằng đường bộ, khiến thời gian giao hàng có thể chậm tới 60 ngày.
🌾 Ngành nông nghiệp và phân bón cũng lao đao.
Hexagon Group cho biết mỗi lô hàng phân bón thường từ 30.000-50.000 tấn, trong khi mỗi xe tải chỉ chở được khoảng 30 tấn, khiến việc vận chuyển trở thành “cơn ác mộng logistics”.
Theo Argus Media, riêng việc vận chuyển urê bằng đường bộ tại Saudi Arabia đã làm tăng thêm 80-90 USD/tấn chi phí.
🚨 Tác động không chỉ dừng ở doanh nghiệp.
World Food Programme (WFP) cho biết nhiều chuyến hàng viện trợ lương thực toàn cầu cũng bị đình trệ nghiêm trọng.
Một lô hàng cứu trợ tới Sudan bị chậm tới 62 ngày vì phải đi vòng qua Cape of Good Hope.
Trong khi đó, hàng viện trợ tới Afghanistan cũng phải đi qua tới 9 quốc gia bằng đường bộ, khiến thời gian giao hàng kéo dài thêm 43 ngày.
📉 Dù cước vận tải đã hạ nhiệt nhẹ so với giai đoạn đầu xung đột, nhưng giới logistics cảnh báo tình trạng ùn tắc tại các cảng trung chuyển sẽ còn kéo dài hàng tháng.
Bài toán lúc này không chỉ là giá cước tăng bao nhiêu, mà là khi một “yết hầu” thương mại toàn cầu như Strait of Hormuz nghẽn lại, cả chuỗi cung ứng thế giới đều phải trả giá.
