Dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng sắp vận hành, vì sao chuyên gia vẫn lo TP.HCM tiếp tục ngập?

Nhiều khu vực tại TP.HCM vừa trải qua những đợt ngập kéo dài hơn 1 ngày đêm, khiến sinh hoạt đảo lộn, hàng hóa và tài sản của người dân hư hỏng. Giữa tình cảnh này, dự án chống ngập gần 10.000 tỷ đồng dự kiến vận hành từ giữa tháng 11/2026 đang được đặt nhiều kỳ vọng.

🌧️ Mưa lớn, nước ngập hơn 24 giờ vẫn chưa rút

Theo Sở Xây dựng TP.HCM, các điểm ngập trong đợt mưa vừa qua phần lớn đều là những khu vực từng ngập trước đây. Tuy nhiên, tình trạng ngập có xu hướng nghiêm trọng hơn, cả về độ sâu lẫn thời gian nước rút.

Một số khu vực chịu ảnh hưởng gồm đường Phan Huy Ích, Quốc Hương, Thảo Điền, đường R12, Mã Lò và nhiều tuyến hẻm tại Tân Vĩnh Lộc.

Đáng chú ý, hệ thống thoát nước hiện hữu chỉ được thiết kế đáp ứng lượng mưa khoảng 85,3 mm trong 3 giờ, trong khi ngày 30/9 và 1/10, nhiều trạm ghi nhận lượng mưa trên 100 mm chỉ trong 45–60 phút.

Mưa lớn liên tục kết hợp triều cường khiến hệ thống thoát nước quá tải, nhiều nơi ngập kéo dài.

tctdvn-du-an-chong-ngap-10000-ty-dong-sap-van-hanh-vi-sao-chuyen-gia-van-lo-tphcm-tiep-tuc-ngap-1791782156.jpg
Dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng dự kiến vận hành giữa tháng 11 được kỳ vọng giải quyết ngập cho bờ Nam sông Sài Gòn và trung tâm TP.HCM.

🏗️ Dự án 10.000 tỷ đồng được kỳ vọng kiểm soát ngập trên diện tích 570 km²

Dự án giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1) dự kiến hoàn thành vào ngày 15/11/2026.

Công trình được kỳ vọng kiểm soát ngập do triều cho khu vực rộng khoảng 570 km², bao gồm nhiều khu vực trung tâm TP.HCM và phía Nam sông Sài Gòn.

Các địa bàn hưởng lợi dự kiến có Sài Gòn, Bến Thành, Tân Định, Cầu Ông Lãnh, Khánh Hội, Tân Thuận, Phú Thuận, Bình Đông, Nhà Bè, Bình Chánh...

TS Võ Kim Cương, nguyên Phó kiến trúc sư trưởng TP.HCM, kỳ vọng nếu công trình hoàn thành và vận hành đúng yêu cầu, tình trạng ngập tại nhiều khu vực nội thành sẽ được cải thiện đáng kể.

Tuy nhiên, dự án dự kiến vận hành khi mùa mưa đã gần kết thúc. Vì vậy, có thể phải chờ đến mùa mưa năm 2027 mới đánh giá đầy đủ hiệu quả thực tế.

tctdvn-du-an-chong-ngap-10000-ty-dong-sap-van-hanh-vi-sao-chuyen-gia-van-lo-tphcm-tiep-tuc-ngap1-1791782156.PNG
Dự án chống ngập do triều cường có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu vốn đầu tư 10.000 tỷ đồng thi công ì ạch suốt 10 năm.

⚠️ Có dự án 10.000 tỷ đồng, TP.HCM vẫn có thể ngập?

Theo các chuyên gia, công trình ngăn triều không đồng nghĩa với việc toàn bộ TP.HCM sẽ hết ngập.

Nếu hệ thống cống bên trong quá nhỏ, thiếu độ dốc, bị rác thải bít kín hoặc vận hành không đồng bộ, nước mưa vẫn có thể gây ngập ngay cả khi triều cường đã được kiểm soát.

Đáng chú ý, nhiều tuyến cống thoát nước tại TP.HCM đã tồn tại 20–30 năm, thậm chí một số tuyến ở khu vực trung tâm đã hơn 50 năm tuổi, không còn đáp ứng tốt lượng mưa lớn như hiện nay.

Các khu vực như Thảo Điền, Thủ Đức cũng cần giải pháp riêng do nằm ngoài phạm vi kiểm soát trực tiếp của dự án ngăn triều này.

tctdvn-du-an-chong-ngap-10000-ty-dong-sap-van-hanh-vi-sao-chuyen-gia-van-lo-tphcm-tiep-tuc-ngap11-1791782156.png
Việc di dời hơn 40.000 căn nhà ven kênh đến 2030 cũng là kỳ vọng giảm ngập, tiến tới hết ngập khi dòng chảy sông ngòi, kênh rạch được khơi thông.

🏘️ Di dời hơn 40.000 căn nhà ven kênh rạch để giảm ngập

Một giải pháp dài hạn khác là kế hoạch di dời hơn 40.000 căn nhà ven kênh rạch đến năm 2030.

Theo TS Võ Kim Cương, nhiều tuyến kênh rạch tự nhiên đang bị lấn chiếm, thu hẹp hoặc san lấp, làm suy giảm khả năng tiêu thoát nước.

Việc di dời nhà ven kênh, kết hợp nạo vét và khơi thông dòng chảy, có thể giúp hệ thống kênh rạch phát huy vai trò điều tiết nước tự nhiên.

Bên cạnh đó, các chuyên gia đề xuất thay thế cống cũ bằng cống có khẩu độ lớn hơn, tăng cường nạo vét và giao thêm nguồn lực chống ngập cho chính quyền phường, xã.

tctdvn-du-an-chong-ngap-10000-ty-dong-sap-van-hanh-vi-sao-chuyen-gia-van-lo-tphcm-tiep-tuc-ngap2-1791782140.png
Mưa lớn những ngày cuối tháng 9, đầu tháng 10 khiến nhiều khu vực tại TP.HCM ngập chưa từng có.

📍 Mục tiêu đến năm 2030 xử lý 50 điểm ngập nặng

Theo Sở Xây dựng TP.HCM, trong năm 2026, ngoài dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng, Thành phố cũng dự kiến hoàn thành một số công trình như cải tạo hệ thống thoát nước khu vực chợ Thủ Đức và chống sạt lở bán đảo Thanh Đa.

Các dự án cải tạo kênh Xuyên Tâm, Tham Lương – Bến Cát – Rạch Nước Lên, Văn Thánh, Kênh Đôi… cũng đang được thúc đẩy.

Mục tiêu đến năm 2030 là xử lý 50 điểm ngập nặng trên địa bàn.

💬 10.000 tỷ đồng cho một dự án chống ngập là khoản đầu tư rất lớn. Nhưng điều người dân quan tâm nhất vẫn là hiệu quả thực tế: Sau mỗi trận mưa lớn, liệu đường phố TP.HCM có còn chìm trong nước suốt nhiều giờ, thậm chí nhiều ngày?