⏳ Tại Hội thảo “Tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước: Từ sắp xếp nguồn lực đến dẫn dắt tăng trưởng”, ông Hoàng Văn Thu - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) - tiếp tục nhấn mạnh bài toán cơ cấu cổ đông tại các doanh nghiệp hậu cổ phần hóa.
📊 Theo quy định chuyển tiếp, đến hết 31/12/2026, doanh nghiệp niêm yết phải đảm bảo tối thiểu 10% số cổ phần có quyền biểu quyết do ít nhất 100 cổ đông không phải cổ đông lớn nắm giữ.
⚠️ Trong hơn 780 doanh nghiệp có nguồn gốc cổ phần hóa đang hiện diện trên thị trường, UBCKNN thống kê vẫn còn 67 doanh nghiệp chưa đáp ứng điều kiện, gồm 21 doanh nghiệp cổ phần hóa trực tiếp và 46 doanh nghiệp cấp 2 (F2).
Trong đó, 21 doanh nghiệp cổ phần hóa có thể tạm thời duy trì niêm yết để triển khai phương án tái cơ cấu đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định. Trong khi đó, 46 doanh nghiệp F2 đang chịu áp lực lớn hơn khi phải chủ động xử lý cơ cấu sở hữu trước thời hạn cuối năm.
💸 Một trong những vấn đề đáng chú ý là tình trạng sở hữu quá “cô đặc”. Không ít doanh nghiệp có quy mô vốn hóa lớn, thậm chí lọt vào tầm ngắm của nhà đầu tư nước ngoài, nhưng lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng thấp khiến thanh khoản bị hạn chế và dòng vốn khó tiếp cận.
🔎 Để “gỡ nút thắt”, UBCKNN gợi mở một số giải pháp như bán bớt phần vốn Nhà nước tại lĩnh vực không cốt lõi, phát hành thêm cổ phiếu ra công chúng, chào bán riêng lẻ hoặc ESOP mà Nhà nước không thực hiện quyền mua. Qua đó, tỷ lệ sở hữu Nhà nước có thể giảm xuống, đồng thời tăng lượng cổ phiếu free-float trên thị trường.
📈 Việc mở rộng cơ cấu cổ đông không chỉ nhằm đáp ứng quy định niêm yết. Đây còn được xem là cơ hội để doanh nghiệp tăng tính đại chúng, cải thiện thanh khoản, thu hút thêm dòng vốn và nâng cao chất lượng quản trị.
🏦 Sau gần 30 năm phát triển thị trường chứng khoán, nhóm doanh nghiệp có nguồn gốc Nhà nước đóng vai trò đáng kể. Khoảng 780 doanh nghiệp đã lên sàn, trong bối cảnh vốn hóa thị trường cổ phiếu Việt Nam đạt khoảng 407 tỷ USD, tương đương 77,6% GDP. Tổng vốn huy động qua thị trường năm 2025 ước đạt 1,12 triệu tỷ đồng.
🔥 Thời gian từ nay đến cuối năm không còn nhiều, trong khi các thủ tục liên quan đến điều chỉnh phần vốn Nhà nước có thể trải qua nhiều bước. Vì vậy, bài toán với 67 doanh nghiệp lúc này không đơn thuần là “đủ chuẩn” trên giấy, mà còn là cuộc chạy đua để tái cơ cấu sở hữu, tăng thanh khoản và đáp ứng kỷ luật của thị trường vốn.
💬 Phó Chủ tịch UBCKNN Hoàng Văn Thu cảnh báo: nếu doanh nghiệp không sớm có giải pháp phù hợp, nguy cơ không đáp ứng điều kiện niêm yết là rất rõ ràng.
Nguồn tham khảo: Thời Báo Ngân Hàng
