Theo định hướng tại Nghị quyết 21, thị trường bất động sản sẽ phát triển theo hướng minh bạch, lành mạnh, ổn định và bền vững.
Một trong những giải pháp đáng chú ý là từng bước bắt buộc đăng ký giao dịch quyền sử dụng đất, đồng thời công khai các thông tin liên quan tới quy hoạch, pháp lý dự án, giá đất, giao dịch, nghĩa vụ tài chính, thế chấp và tranh chấp.
Giao dịch bất động sản cũng được khuyến khích thực hiện qua sàn, thanh toán qua ngân hàng và hạn chế sử dụng tiền mặt phù hợp với từng loại giao dịch.
🔍 Người mua nhà có thể là nhóm hưởng lợi lớn
Khi dữ liệu đất đai được kết nối với quy hoạch – công chứng – thuế – ngân hàng – đăng ký giao dịch bảo đảm, người mua sẽ có thêm công cụ kiểm tra tài sản trước khi xuống tiền.
Một căn nhà hay mảnh đất có đang thế chấp? Có tranh chấp không? Có dính quy hoạch? Giá giao dịch thực tế trong khu vực bao nhiêu?
Nếu những thông tin này có thể kiểm chứng dễ dàng, người mua, đặc biệt là người mua nhà lần đầu, sẽ giảm đáng kể nguy cơ đặt cọc nhầm tài sản có vấn đề.
📉 “Cò” thổi giá, tạo FOMO có thể mất lợi thế
Môi giới chuyên nghiệp cũng có thể hưởng lợi khi việc tư vấn ngày càng dựa trên dữ liệu thay vì tin đồn.
Ngược lại, những người kiếm tiền nhờ nắm giữ thông tin, tung tin quy hoạch, tạo sóng, thổi giá hay kích thích FOMO sẽ chịu tác động mạnh hơn.
Khi người mua có thể tự kiểm chứng, câu chuyện kiểu “sắp có đường”, “chuẩn bị lên giá”, “cả khu đang mua” sẽ khó tạo hiệu ứng nếu không có dữ liệu thực tế đứng phía sau.
💰 Tài sản pháp lý “sạch” có thể được định giá rõ hơn
Người bán cũng sẽ phân hóa.
Những bất động sản có pháp lý rõ ràng, không tranh chấp, thông tin quy hoạch và thế chấp minh bạch sẽ dễ tạo niềm tin và thuận lợi hơn khi giao dịch.
Ngược lại, tài sản vướng pháp lý sẽ khó che giấu thông tin và có thể phải điều chỉnh mức giá để phản ánh đúng rủi ro.
Việc thanh toán qua ngân hàng còn giúp tạo dấu vết về dòng tiền và giá giao dịch thực, qua đó hạn chế tình trạng giá trên hợp đồng một kiểu, tiền trao tay một kiểu.
⚠️ Bắt buộc qua sàn chưa chắc đồng nghĩa minh bạch
Tuy nhiên, điểm mấu chốt không đơn giản là bắt giao dịch phải đăng ký hay đi qua một sàn.
Nếu dữ liệu tại sàn không được chuẩn hóa, liên thông và kiểm chứng, việc bổ sung thêm khâu trung gian thậm chí có thể làm tăng chi phí mà hiệu quả minh bạch không tương xứng.
Bài toán lớn nhất vì vậy là xây dựng một hệ thống dữ liệu bất động sản thống nhất, kết nối đất đai, quy hoạch, công chứng, thuế, ngân hàng, đăng ký bảo đảm và các cơ quan liên quan.
