Ba “bài toán lớn” phải giải nếu muốn định danh bất động sản đi vào thực chất

Từ 1/3/2026, mỗi căn nhà, thửa đất, sản phẩm bất động sản sẽ có mã định danh điện tử riêng – được ví như “căn cước công dân” của bất động sản.

Chính sách được kỳ vọng là chìa khóa minh bạch thị trường, nhưng theo chuyên gia, muốn làm được thì không hề dễ.

Theo TS Lê Bá Chí Nhân, có 3 bài toán lớn cần giải nếu không muốn rơi vào cảnh “có mã cho đẹp, nhưng dùng không được” 👇

1️⃣ Dữ liệu không đồng bộ: “nút thắt” lớn nhất

Hiện nay, dữ liệu đất đai – nhà ở – xây dựng – thuế – công chứng – ngân hàng vẫn đang nằm rải rác ở nhiều hệ thống khác nhau.

👉 Nếu mỗi ngành một chuẩn, mỗi nơi một nền tảng, mã định danh rất dễ trở thành… hình thức.
📌 Có mã nhưng không liên thông = không quản lý được giao dịch, không thu thuế đúng, không chặn đầu cơ hiệu quả.

tctdvn-ba-bai-toan-lon-phai-giai-neu-muon-dinh-danh-bat-dong-san-di-vao-thuc-chat-1768197502.jpg
Hình ảnh bất động sản được gắn mã định danh. Ảnh minh họa/Gemini

2️⃣ Số hóa hồ sơ: chậm, thiếu và chưa “sạch”

Nhiều địa phương vẫn đang:

  • Lưu hồ sơ giấy

  • Dữ liệu lịch sử thiếu, sai, chồng lấn

  • Thông tin chưa được chuẩn hóa

⏳ Việc làm sạch – cập nhật – kết nối dữ liệu ban đầu sẽ tốn rất nhiều thời gian, chi phí và nhân lực.
Nếu nóng vội “làm cho đủ chỉ tiêu”, hệ thống sau này rất dễ sai từ gốc.

3️⃣ Trách nhiệm công chức: yếu tố quyết định sống còn

Mã định danh chỉ có giá trị nếu mọi biến động (mua bán, thế chấp, chuyển nhượng, thay đổi mục đích sử dụng…) được cập nhật kịp thời.

⚠️ Nếu:

  • Cập nhật chậm

  • Làm cho có

  • Phụ thuộc vào “ý chí chủ quan”

👉 Thì hệ thống dữ liệu sẽ chết yểu, không đạt mục tiêu minh bạch hóa thị trường.

🧠 Chuyên gia đề xuất: Làm chậm mà chắc

TS Lê Bá Chí Nhân cho rằng cần:

  • 📌 Bộ chuẩn dữ liệu thống nhất cấp quốc gia, lấy mã định danh BĐS làm “hạt nhân”

  • 🚧 Triển khai theo lộ trình, ưu tiên dự án mới, chung cư, khu đô thị – nơi hồ sơ đã khá đầy đủ

  • ⚖️ Quy định rõ trách nhiệm + chế tài: khâu nào làm phát sinh biến động, khâu đó phải cập nhật dữ liệu

  • 🤝 Khuyến khích doanh nghiệp công nghệ, ngân hàng, công chứng, sàn BĐS cùng tham gia khai thác – kết nối dữ liệu

👉 Khi các chủ thể đều thấy lợi ích, hệ thống mới vận hành thực chất.

🏛 Góc nhìn cơ quan quản lý: quản lý từ “gốc”

Theo bà Hoàng Thu Hằng – Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng**):

  • Mã định danh được quản lý từ đất, theo suốt vòng đời dự án

  • Áp dụng xuyên suốt từ cấp phép – giao dịch – cấp sổ

  • Giúp Nhà nước:

    • Nắm nguồn cung – giao dịch theo ngày

    • Phát hiện hai giá, thổi giá, gom hàng

    • Điều tiết cung – cầu sát thực tế

📌 Đây là nền tảng quan trọng để thực thi Nghị định 357, cụ thể hóa Luật Kinh doanh BĐS 2023.